Ηγεσία και διαχείριση κρίσεων : πως η μετασχηματιστική προσέγγιση επηρεάζει την αυτο-αποτελεσματικότητα

Abstract

Στο σύγχρονο οργανωσιακό περιβάλλον, η αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων. H παρούσα έρευνα εστιάζει στον τουριστικό κλάδο της Ελλάδας, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αυξημένη έκθεση σε κρίσεις, όπως η πανδημία COVID-19 και οι οικονομικές διακυμάνσεις. Η ικανότητα των εργαζομένων να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά σε συνθήκες αβεβαιότητας και πίεσης συνδέεται στενά με την έννοια της αυτοαποτελεσματικότητας, καθώς η ηγεσία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των σχετικών πεποιθήσεων και συμπεριφορών. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη σχέση μεταξύ μετασχηματιστικής ηγεσίας και της αυτοαποτελεσματικότητας των εργαζομένων στην αντιμετώπιση κρίσεων. Το θεωρητικό πλαίσιο της έρευνας βασίζεται στη θεωρία της μετασχηματιστικής ηγεσίας (Burns, 1978; Bass, 1985) και στη θεωρία της αυτο-αποτελεσματικότητας του Bandura (1977, 1997), καθώς και στη σύγχρονη βιβλιογραφία για την επικοινωνία και διαχείριση κρίσεων. Η εμπειρική έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου σε δείγμα 100 εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με το στατιστικό λογισμικό JASP και περιλάμβαναν ελέγχους αξιοπιστίας, περιγραφική στατιστική και ανάλυση συσχετίσεων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ασθενή, θετική αλλά μη στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ μετασχηματιστικής ηγεσίας και συνολικής αυτοαποτελεσματικότητας στην αντιμετώπιση κρίσεων, ενώ παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις σε επιμέρους διαστάσεις της αυτο-αποτελεσματικότητας. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η μετασχηματιστική ηγεσία ενδέχεται να επηρεάζει επιλεκτικά συγκεκριμένες πτυχές της αντιλαμβανόμενης ικανότητας δράσης, χωρίς όμως να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στο συνολικό επίπεδο αυτο-αποτελεσματικότητας. Η παρούσα μελέτη συμβάλλει στη βιβλιογραφία της οργανωσιακής συμπεριφοράς και της διαχείρισης κρίσεων, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του ελληνικού τουριστικού κλάδου, αναδεικνύοντας τον ρόλο της ηγεσίας στη διαμόρφωση της αντιλαμβανόμενης ικανότητας των εργαζομένων να αντιμετωπίζουν κρίσιμες καταστάσεις και παρέχοντας εμπειρικά δεδομένα για την κατανόηση των ψυχολογικών μηχανισμών που επηρεάζουν την οργανωσιακή ετοιμότητα και την αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων.