Ψηφιακό μάθημα «Ηθικά συναισθήματα στον Confucio και στον Mengzi : διαπολιτισμικές προσεγγίσεις στην ανθρώπινη ηθική φύση»

Abstract

Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία έχει ως στόχο τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την παιδαγωγική τεκμηρίωση ενός ψηφιακού μαθήματος ηθικής φιλοσοφίας, το οποίο διερευνά τη μετάβαση από τη διδασκαλία του Κομφούκιου στη φιλοσοφία του Mengzi. Το μάθημα εστιάζει στην οντολογική προδιάθεση της ανθρώπινης φύσης προς το αγαθό και στον ρόλο των ηθικών συναισθημάτων στη συγκρότηση της ηθικής ταυτότητας και της ανθρώπινης ευθύνης, αναδεικνύοντας πώς η κομφουκιανή ηθική καλλιέργεια εξελίσσεται στον Mengzi σε μια θεωρία έμφυτης ηθικής δυνατότητας. Η εργασία προτείνει ένα ψηφιακό μαθησιακό περιβάλλον που συνδέει κλασικές φιλοσοφικές έννοιες με σύγχρονες κοινωνικές, πολιτικές και παιδαγωγικές προκλήσεις, ενισχύοντας τον αναστοχασμό, τον διάλογο και την ενεργό εμπλοκή των φοιτητών. Η φιλοσοφική διαδρομή από τον Κομφούκιο στον Mengzi λειτουργεί ως εννοιολογικός άξονας της δομής του μαθήματος, ενώ στη συνέχεια αναδεικνύεται η μετάβαση από την ατομική ηθική καλλιέργεια στην πολιτική σκέψη και στη σύγχρονη προβληματική της βιώσιμης ανάπτυξης και της ατομικής ευθύνης. Κεντρική παιδαγωγική επιλογή της εργασίας αποτελεί η υιοθέτηση της μικρό-μάθησης ως βασικής διδακτικής προσέγγισης. Το μάθημα οργανώνεται σε σύντομες και στοχευμένες μαθησιακές ενότητες, οι οποίες διευκολύνουν τη σταδιακή κατανόηση σύνθετων φιλοσοφικών εννοιών και υποστηρίζουν την αναστοχαστική και αυτορρυθμιζόμενη μάθηση. Στο πλαίσιο αυτό αξιοποιούνται ψηφιακά εργαλεία όπως Padlet, Canva και Google Forms, όχι ως απλά μέσα μετάδοσης πληροφορίας, αλλά ως μαθησιακά περιβάλλοντα που ενισχύουν τη συμμετοχή, την αυτοαξιολόγηση και την εννοιολογική εμβάθυνση. Το μάθημα έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών του ΙΕΠ, με έμφαση σε δράσεις που προωθούν την ενεργό πολιτειότητα, την κριτική σκέψη, τη συμμετοχική δράση και την κοινωνική ευθύνη. Σύμφωνα με τα αναθεωρημένα Προγράμματα Σπουδών, η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στην απόκτηση γνώσεων αλλά επικεντρώνεται στην ενεργή συμμετοχή των εκπαιδευόμενων σε κοινωνικά και δημοκρατικά ζητήματα, ενδυναμώνοντας δεξιότητες που υπερβαίνουν την απλή ψηφιακή κατάρτιση (ΙΕΠ, 2025). Παράλληλα, καλύπτει ένα σημαντικό κενό στο ελληνόφωνο ψηφιακό εκπαιδευτικό τοπίο, καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχο ολοκληρωμένο διαδικτυακό μάθημα που να προσεγγίζει συστηματικά την κομφουκιανή φιλοσοφία και την ηθική της αρετής σε σύνδεση με σύγχρονα κοινωνικά και παγκόσμια ζητήματα. Τέλος, η δομή της μικρό-μάθησης και η έμφαση στον αναστοχασμό καθιστούν το μάθημα κατάλληλο για ενήλικες εκπαιδευόμενους στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης.