Οικονομοτεχνική ανάλυση και αξιολόγηση του εκσυγχρονισμού και της επέκτασης του σιδηροδρομικού δικτύου στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονεί ολοκληρωμένη οικονομοτεχνική μελέτη για την αναβάθμιση και επέκταση του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης έως το έτος 2032 και έναρξη πλήρους επιχειρησιακής λειτουργίας το 2033. Η ανάλυση επικεντρώνεται στη χωρική και λειτουργική διάρθρωση του δικτύου μέσω της ομαδοποίησης των σιδηροδρομικών διαδρομών σε επτά γεωγραφικές ενότητες και εξετάζει συστηματικά την υφιστάμενη κατάσταση, τις προτεινόμενες νέες χαράξεις και τα τμήματα υπό αναβάθμιση. Το τεχνικό αντικείμενο των παρεμβάσεων περιλαμβάνει την κοστολόγηση της κατασκευής και της ετήσιας συντήρησης νέων γραμμών, την αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, την ανάπτυξη ηλεκτροκίνησης, την εγκατάσταση συστημάτων σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης και ασφάλειας, καθώς και την προμήθεια σύγχρονου τροχαίου υλικού για επιβατικές, εμπορευματικές, στρατιωτικές και επιχειρησιακές ανάγκες της Πολιτικής Προστασίας, σε πλήρη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα διαλειτουργικότητας και ασφάλειας. Παράλληλα, εξετάζονται η οργανωτική δομή του ενιαίου φορέα Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι Α.Ε., ο οποίος προκύπτει από τη συγχώνευση των υφιστάμενων σιδηροδρομικών φορέων, το απαιτούμενο ανθρώπινο δυναμικό και το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου σε διακριτές φάσεις.

Σε ποσοτικό και οικονομικό επίπεδο, το προτεινόμενο σιδηροδρομικό σύστημα εκτιμάται ότι θα εξυπηρετεί ετήσιες επιβατικές ροές 31.700.000 μετακινήσεων και ετήσιες εμπορευματικές ροές 16.693.000 τόνων, με κύρια συγκέντρωση στον κεντρικό άξονα του δικτύου και στις διεθνείς διασυνδέσεις. Ο συνολικός επενδυτικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 15.423.388.823 € και περιλαμβάνει δαπάνες υποδομών, τροχαίου υλικού, συστημάτων ασφάλειας, απαλλοτριώσεων και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, ενώ η λειτουργία του δικτύου προϋποθέτει τη στελέχωση 7.000 εργαζομένων σε διοικητικές, επιχειρησιακές και τεχνικές ειδικότητες. Η χρηματοοικονομική αξιολόγηση καταδεικνύει θετικούς δείκτες βιωσιμότητας, με Καθαρή Παρούσα Αξία 218.330.319 €, Εσωτερικό Συντελεστή Απόδοσης 6%, Δείκτη Απόδοσης Επένδυσης (Return on Investment – ROI) 15,5% και προσδιορισμό της περιόδου αποπληρωμής της επένδυσης (Payback Period) το έτος 2062, υπό την παραδοχή σταθερής οικονομικής ενίσχυσης από τους μετόχους, η οποία προβλέπεται να μειώνεται σταδιακά έως την πλήρη επιχειρησιακή αυτονομία του φορέα χωρίς την ανωτέρω ενίσχυση. Συνολικά, η μελέτη τεκμηριώνει την τεχνική εφικτότητα και την οικονομική βιωσιμότητα ενός πολυκεντρικού, διαλειτουργικού και εξωστρεφούς σιδηροδρομικού δικτύου εθνικής κλίμακας.