Μουσειακή προσβασιμότητα για άτομα με οπτική αναπηρία : ο ρόλος της ψηφιακής τεχνολογίας

Abstract

Η χρήση της απτικής και κιναισθητικής τεχνολογίας στα πλαίσια της εικονικής πραγματικότητας μπορεί να άρει αρκετούς περιορισμούς που χαρακτηρίζουν τη μουσειακή προσβασιμότητα για τα άτομα με οπτική αναπηρία, που βασίζονται στην αίσθηση της αφής για την νοητική οπτικοποίηση των εκθεμάτων. Η δημιουργία ενός εικονικού περιβάλλοντος εντός του οποίου θα παρέχεται η δυνατότητα απτικής και κιναισθητικής διάδρασης μέσω της χρήσης εύχρηστων, ασύρματων και αυτόνομων απτικών γαντιών είναι εφικτή. Στην παρούσα μελέτη αναδείχθηκε ότι η χρήση νέας τεχνολογίας απτικών γαντιών που δεν απαιτούν εξωσκελετό, άρουν το μειονέκτημα του βάρους και της δυσκολίας κίνησης και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τα άτομα με οπτική αναπηρία. Τα ελαφριά και αυτόνομα απτικά γάντια ενισχύουν την απτική και κιναισθητική ανάδραση σε πραγματικό χρόνο, προσφέροντας υψηλή ακρίβεια αίσθησης των ιδιοτήτων των αντικειμένων. Τα γάντια από εύκαμπτο ύφασμα με ασύρματη σύνδεση αποδείχθηκαν πιο αποτελεσματικά λόγω των πολλών βαθμών ελευθερίας και των αισθητήρων που προσομοιώνουν τα απτικά και κιναισθητικά χαρακτηριστικά των αντικειμένων. Τα αυτόνομα γάντια έχουν μικρότερο κόστος και απαιτούν λιγότερο χρόνο τοποθέτησης σε σύγκριση με τα πολύπλοκα εξωσκελετικά γάντια, μειώνοντας την προσπάθεια των χρηστών. Επιπλέον αναδείχθηκε η χρήση των απτικών γαντιών σε εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας, όπως τα ψηφιακά μουσεία, όπου η αφή θεωρείται βασική αίσθηση. Η υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας μπορεί να άρει τα εμπόδια προσβασιμότητας για τα άτομα με οπτική αναπηρία. Εκτός από την αφή, η ακοή παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς η επαυξημένη ηχητική περιγραφή βελτιώνει την αντίληψη των εκθεμάτων. Ο συνδυασμός απτικών γαντιών και ηχητικής περιγραφής θα μπορέσει να ενισχύσει την εμπειρία της επίσκεψης σε μουσεία για τα άτομα με οπτική αναπηρία. Προτείνεται η μελλοντική έρευνα να επικεντρωθεί στον συνδυασμό απτικών και ηχητικών τεχνολογιών, με ενεργό συμμετοχή των ατόμων με οπτική αναπηρία σε όλα τα στάδια σχεδιασμού, ώστε να δημιουργηθούν τεχνολογίες που καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες τους και αυξάνουν την συμπερίληψη.