Η ενσωμάτωση των κριτηρίων ESG ως εργαλείο εκτίμησης κινδύνων και αναγνώρισης ευκαιριών : εφαρμογή στον κλάδο των Fintech

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την ενσωμάτωση των κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance) ως εργαλείο εκτίμησης κινδύνων και αναγνώρισης ευκαιριών, με εφαρμογή στον κλάδο των εταιρειών χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Fintech). Μέσα από βιβλιογραφική ανασκόπηση και ανάλυση της σύγχρονης έρευνας, τεκμηριώνεται η αμφίδρομη σχέση μεταξύ Fintech και ESG, η οποία γνωρίζει εκθετική ερευνητική ανάπτυξη από το 2020. Η έρευνα αναδεικνύει σημαντικές ευκαιρίες που μπορούν να αξιοποιήσουν οι εταιρείες Fintech όπως η ευκολότερη διείσδυση σε νέες και αναδυόμενες αγορές (πχ. εξάπλωση μέσω εφαρμογής σε υποανάπτυκτες περιοχές), η προώθηση της χρηματοοικονομικής ένταξης, η ανάπτυξη καινοτόμων πράσινων χρηματοοικονομικών προϊόντων, και η βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης. Ωστόσο, η σύζευξη Fintech και ESG εγκυμονεί και κρίσιμους κινδύνους. Η αυστηροποίηση του κανονιστικού πλαισίου αυξάνει το κόστος της συμμόρφωσης σημαντικά, το φαινόμενο του “impact washing”, δηλαδή η παραπλανητική προβολή ESG δεσμεύσεων που μπορεί να προσβάλλει την φήμη της εταιρείας (reputational impact) αναδεικνύεται ως η μια πολύ σημαντική ακόμη απειλή για την αξιοπιστία του κλάδου. Άλλοι σημαντικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν την κανονιστική αβεβαιότητα, την γεωπολιτική αβεβαιότητα, το ενεργειακό κόστος της χρήσης σύγχρονων τεχνολογιών (πχ blockchain, data centers) αλλά και την ποιότητα και συγκρισιμότητα των ESG δεδομένων. Εφαρμόζοντας την αρχή του double materiality, η διπλωματική εργασία προχωρά στην ιεράρχηση των κρίσιμων θεμάτων, αναδεικνύοντας εκείνα που συνδυάζουν υψηλή χρηματοοικονομική επίδραση με υψηλή κοινωνική και περιβαλλοντική επίδραση. Οι στρατηγικές αναλύσεις SWOT και PESTLE ολοκληρώνουν την εικόνα, αποτυπώνοντας τα εσωτερικά δυνατά και αδύνατα σημεία των Fintech εταιρειών, καθώς και τις εξωτερικές δυνάμεις που διαμορφώνουν το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η έρευνα καταλήγει στο ότι βρισκόμαστε στην εποχή της μετάβασης των ESG κριτηρίων από εργαλείο μάρκετινγκ σε ουσιαστικές πρακτικές με μετρήσιμο οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο και στο ότι η αξιοποίηση των ευκαιριών από τις εταιρείες Fintech μπορεί να τους δώσει σημαντικότατα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, να διαφοροποιηθούν και να ηγηθούν εάν διατηρήσουν τις αρχές της συνέπειας, της ειλικρίνειας και της διαφάνειας και λάβουν σοβαρά υπόψιν τους, τους κινδύνους που ελλοχεύουν.