Near miss reports, the no-blame culture and a new approach for a reporting system

Abstract

Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή εξετάζει τη σχέση μεταξύ της αναφοράς παρ’ ολίγον συμβάντων (Near-Miss Reports) και της ανάπτυξης μιας κουλτούρας μη απόδοσης ευθυνών (No-Blame Culture) στους οργανισμούς, με ιδιαίτερη έμφαση στη ναυτιλιακή βιομηχανία. Το ανθρώπινο σφάλμα εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πρόκλησης ατυχημάτων και λειτουργικών συμβάντων στη ναυτιλία. Οι παραδοσιακές προσεγγίσεις συχνά επικεντρώνονται στην απόδοση ευθυνών μετά από ένα συμβάν, γεγονός που αποθαρρύνει την αναφορά περιστατικών και περιορίζει τις δυνατότητες οργανωσιακής μάθησης. Αντίθετα, η κουλτούρα μη απόδοσης ευθυνών προάγει τη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και τη συνεχή βελτίωση, ενθαρρύνοντας τους εργαζομένους να αναφέρουν περιστατικά και επικίνδυνες καταστάσεις χωρίς φόβο τιμωρίας. Η μελέτη αναλύει τις θεωρητικές βάσεις της No-Blame Culture και τον ρόλο των αναφορών παρ’ ολίγον συμβάντων ως προληπτικού εργαλείου διαχείρισης της ασφάλειας. Παρουσιάζονται και αξιολογούνται καθιερωμένα μοντέλα ασφάλειας, όπως η Πυραμίδα του Heinrich, η Πυραμίδα του Bird και η Πυραμίδα της ConocoPhillips Marine, προκειμένου να αναδειχθεί η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης και αντιμετώπισης των κινδύνων πριν αυτοί εξελιχθούν σε ατυχήματα. Για τη διερεύνηση των υφιστάμενων πρακτικών πραγματοποιήθηκε έρευνα με τη χρήση ερωτηματολογίων σε ναυτικούς και εκπροσώπους ναυτιλιακών εταιρειών. Τα αποτελέσματα αναλύθηκαν με σκοπό την αξιολόγηση των αντιλήψεων σχετικά με τα συστήματα αναφοράς, την οργανωσιακή κουλτούρα και την αποτελεσματικότητα των Near-Miss Reports. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η εμπιστοσύνη, η υποστήριξη της διοίκησης και η προστασία από τιμωρητικές συνέπειες αυξάνουν σημαντικά τη συχνότητα αναφορών και συμβάλλουν στη δημιουργία ασφαλέστερων εργασιακών συνθηκών. Επιπλέον, προτείνεται μια νέα ψηφιακή εφαρμογή αναφοράς συμβάντων με την ονομασία «GoodJob», η οποία στοχεύει στην απλοποίηση της διαδικασίας αναφοράς και στην ενίσχυση της συμμετοχής του προσωπικού. Η εφαρμογή αποσκοπεί στη βελτίωση της κουλτούρας ασφάλειας μέσω της ευκολότερης πρόσβασης, της ενεργού συμμετοχής των χρηστών και της οργανωσιακής μάθησης. Συμπερασματικά, η επιτυχής εφαρμογή μιας κουλτούρας μη απόδοσης ευθυνών σε συνδυασμό με αποτελεσματικούς μηχανισμούς αναφοράς παρ’ ολίγον συμβάντων μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την απόδοση σε θέματα ασφάλειας, να μειώσει τα ατυχήματα και να ενισχύσει τη λειτουργική αποτελεσματικότητα στον ναυτιλιακό κλάδο.