Διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τεχνητή νοημοσύνη

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει τη σχέση μεταξύ διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τεχνητής νοημοσύνης, αναλύοντας το ισχύον θεωρητικό και νομοθετικό πλαίσιο του δικαίου ευρεσιτεχνιών. Παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες της εφεύρεσης, του εφευρέτη και του διπλώματος ευρεσιτεχνίας, καθώς και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στην έρευνα και ανάπτυξη, σε συνδυασμό με το σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο, ιδίως σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του AI Act, το οποίο δεν καλύπτει άμεσα ζητήματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της δυνατότητας αναγνώρισης της τεχνητής νοημοσύνης ως εφευρέτη, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση μεταξύ της παραδοσιακής ανθρωποκεντρικής προσέγγισης και των νέων τεχνολογικών δεδομένων. Παράλληλα εξετάζεται η αδιαφάνεια («black box») των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, η οποία δυσχεραίνει την απόδοση εφευρετικής συμβολής και την εφαρμογή των κλασσικών νομικών κριτηρίων. Ακολουθεί συγκριτική επισκόπηση διαφορετικών έννομων τάξεων, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου διαπιστώνεται κοινή τάση διατήρησης του ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα του δικαίου ευρεσιτεχνιών. Η προσέγγιση αυτή επιβεβαιώνεται και από τη σχετική νομολογία, με κυριότερο παράδειγμα την υπόθεση DABUS, καθώς και μεταγενέστερες αποφάσεις όπως οι Emotional Perception AI Ltd και Recentive Analytics v. Fox Corp., οι οποίες αναδεικνύουν τα όρια της υφιστάμενης ερμηνείας και τη συνεχιζόμενη νομική αβεβαιότητα. Τέλος, αναλύονται οι προκλήσεις που ανακύπτουν από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στο πεδίο των ευρεσιτεχνιών, ιδίως ως προς την επάρκεια του ισχύοντος πλαισίου και τις επιπτώσεις στην καινοτομία, τον ανταγωνισμό και την αγορά, ενώ προτείνονται κατευθύνσεις για μια σταδιακή και ισορροπημένη προσαρμογή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, με στόχο την εξισορρόπηση της νομικής ασφάλειας και της τεχνολογικής προόδου.