Η κανονιστική συμμόρφωση και η διαχείριση κινδύνων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα

Abstract

Η εύρυθμη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σταθερότητα και την ανάπτυξη της οικονομίας. Στο σύγχρονο χρηματοοικονομικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξημένη πολυπλοκότητα, διασυνοριακές συναλλαγές και τεχνολογικό μετασχηματισμό, η αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων και η κανονιστική συμμόρφωση αναδεικνύονται σε κρίσιμους παράγοντες για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Η παρούσα εργασία εξετάζει τη σχέση και την αλληλεπίδραση μεταξύ κανονιστικής συμμόρφωσης (compliance), διαχείρισης κινδύνων (risk management) και εποπτείας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αρχικά παρουσιάζεται η δομή και η λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς και ο ρόλος των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, των αγορών και των χρηματοπιστωτικών εργαλείων. Στη συνέχεια αναλύονται οι βασικές κατηγορίες κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και τα σύγχρονα πλαίσια διαχείρισης κινδύνων, όπως το Enterprise Risk Management, τα Internal Capital Adequacy Assessment Process (ICAAP) και Internal Liquidity Adequacy Assessment Process (ILAAP) και το Risk Appetite Framework. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ευρωπαϊκό και διεθνές εποπτικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των Συμφώνων της Βασιλείας, του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού-Single Supervisory Mechanism (SSM) και του ρόλου των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών.

Παράλληλα, εξετάζονται βασικά κανονιστικά πλαίσια που επηρεάζουν τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών οργανισμών, όπως η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (Anti-Money Laundering / Countering the Financing of Terrorism – AML/CFT), η Οδηγία για τις Αγορές Χρηματοπιστωτικών Μέσων (Markets in Financial Instruments Directive II – MiFID II), ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (General Data Protection Regulation – GDPR) και το πλαίσιο βιώσιμης εταιρικής διακυβέρνησης και χρηματοδότησης (Environmental, Social and Governance – ESG).

Τέλος, μέσω μελέτης περίπτωσης αναλύεται η τραπεζική κρίση της Credit Suisse το 2023, προκειμένου να αναδειχθεί πώς οι αδυναμίες στην εταιρική διακυβέρνηση, στη διαχείριση κινδύνων και στη συμμόρφωση μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές συστημικές επιπτώσεις.

Συμπερασματικά, υποστηρίζεται ότι η αποτελεσματική ενσωμάτωση της κανονιστικής συμμόρφωσης και της διαχείρισης κινδύνων στη στρατηγική των οργανισμών αποτελεί βασικό παράγοντα ανθεκτικότητας και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.