Η έννομη τάξη απέναντι στην οικονομική και υγειονομική κρίση

Abstract

Κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η χώρα μας ήρθε αντιμέτωπη με δύο διαδοχικές κρίσεις, τη δημοσιονομική κρίση του τέλους της δεκαετίας του 2000 και των αρχών της επόμενης και την υγειονομική κρίση αρχών της δεκαετίας του 2020, την οποία προκάλεσε η πανδημία του κορωνοϊού SARS – COV 19. Οι κρίσεις αυτές και οι έκτακτες συνθήκες που δημιούργησαν δοκίμασαν την αντοχή και τα αντανακλαστικά της έννομης τάξης. Από τη μία πλευρά, η προστασία του δημοσίου συμφέροντος (δημοσιονομική επιβίωση, υγειονομική ασφάλεια) επέβαλε τη νομοθέτηση, ενίοτε, σκληρών μέτρων προς την εξυπηρέτηση του. Από την άλλη πλευρά, οι περιορισμοί στα ατομικά δικαιώματα των πολιτών εξαιτίας των μέτρων αυτών υπήρξαν εντονότατοι. Η δικαστική εξουσία κλήθηκε να ακροβατήσει επί μίας ισορροπίας: αφενός, να κρίνει, τηρώντας την αρχή της διάκρισης των λειτουργιών και χωρίς να υπεισέλθει στην πολιτική εκτίμηση της κατάστασης, επί της συμφωνίας με το Σύνταγμα πλήθους ρυθμίσεων, τα οποία προκρίθηκαν από το νομοθέτη ως η βέλτιστη λύση για την αντιμετώπιση του εκάστοτε κινδύνου, αφετέρου, να διασφαλίσει ότι ο αναπόφευκτος περιορισμός των ατομικών δικαιωμάτων δεν θα ξεπερνούσε τα ανεκτά συνταγματικά όρια. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να παρουσιάσει τη σημαντικότερη νομολογία αυτής της περιόδου και της διακυμάνσεις της, αλλά και να εξάγει συμπεράσματα από το διάλογο αυτό μεταξύ νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας ως προς τη λειτουργία της έννομης τάξης σε συνθήκες κρίσεις.