FinTech, Green FinTech και οικονομική ανάπτυξη : εμπειρική διερεύνηση για την Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Financial Technology) και της «πράσινης» χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (Green FinTech) στη διαμόρφωση του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού και οικονομικού περιβάλλοντος. Σκοπός της μελέτης είναι να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογικές καινοτομίες στον χρηματοπιστωτικό τομέα επηρεάζουν τη λειτουργία των αγορών, τη συμπεριφορά των χρηστών και την οικονομική ανάπτυξη, τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στην ελληνική οικονομία. Παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας και η ιστορική εξέλιξη του FinTech μέσα από τις διαδοχικές φάσεις ανάπτυξης του FinTech. Η ανάλυση αυτή αναδεικνύει τη μετάβαση από τις παραδοσιακές τραπεζικές υποδομές σε ψηφιοποιημένα οικοσυστήματα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, τα οποία βασίζονται σε τεχνολογίες όπως το blockchain, η τεχνητή νοημοσύνη, τα μεγάλα δεδομένα (Big Data) και το open banking. Παράλληλα, εξετάζεται η υιοθέτηση του FinTech στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των θεσμικών συνθηκών, της εμπιστοσύνης των χρηστών και της ψηφιακής ωριμότητας των οικονομιών. Στη συνέχεια, αναλύονται διεθνείς και ελληνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο οι παραδοσιακές τράπεζες ενσωματώνουν καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις. Η εξέταση εταιρειών όπως η Visa, η Mastercard, η Stripe, η PayPal, η Shopify και η Intuit αναδεικνύει τον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών στη διαμόρφωση ενός νέου οικοσυστήματος πληρωμών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξημένη διασυνδεσιμότητα, χαμηλότερο κόστος συναλλαγών και μεγαλύτερη προσβασιμότητα για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Ακόμη, η εργασία εστιάζει στην έννοια της Green FinTech, η οποία συνδυάζει την ψηφιακή χρηματοοικονομική καινοτομία με τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης. Αναλύονται οι βασικοί τομείς εφαρμογής της Green FinTech, τα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση ψηφιακών χρηματοοικονομικών εργαλείων για τη χρηματοδότηση βιώσιμων επενδύσεων, καθώς και οι προκλήσεις που σχετίζονται με το θεσμικό πλαίσιο, την τεχνολογική ωριμότητα και την εμπιστοσύνη των χρηστών. Μέσα από την εξέταση διεθνών και ελληνικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό, αναδεικνύεται η σημασία της τεχνολογίας ως εργαλείου για τη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Στο τελευταίο μέρος της εργασίας, πραγματοποιείται εμπειρική ανάλυσης της σχέσης μεταξύ FinTech και οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα για την περίοδο 2004-2024. Μέσω γραφικών αναπαραστάσεων και διαγραμμάτων εξετάζεται η εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), των επενδύσεων και των ψηφιακών πληρωμών, ενώ παράλληλα εφαρμόζονται οικονομετρικά υποδείγματα παλινδρόμησης για διερεύνηση της στατιστικής σχέσης μεταξύ των μεταβλητών. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και η ευρύτερη υιοθέτηση ψηφιακών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών συνδέονται θετικά με την οικονομική δραστηριότητα, χωρίς όμως να αποτελούν από μόνες τους στατιστικά ισχυρό προσδιοριστικό παράγοντα της οικονομικής ανάπτυξης. Αντίθετα, οι επενδύσεις αναδεικνύονται ως ο βασικός και στατιστικά σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει το ΑΕΠ, γεγονός που υποδηλώνει ότι το FinTech λειτουργεί κυρίως συμπληρωματικά, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα της οικονομίας. Παράλληλα, η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες επιβεβαιώνει ότι η ψηφιοποίηση των πληρωμών αποτελεί ευρύτερη τάση στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Συνολικά, η εργασία καταδεικνύει ότι η FinTech και η Green FinTech αποτελούν βασικούς παράγοντες του σύγχρονου οικονομικού μετασχηματισμού. Η ανάπτυξη ψηφιακών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών συμβάλλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των αγορών, στη διευκόλυνση των συναλλαγών και στην ενίσχυση της χρηματοδότησης επενδύσεων, ενώ παράλληλα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση βιώσιμων μορφών χρηματοδότησης. Ως εκ τούτου, η περαιτέρω ενσωμάτωση ψηφιακών και πράσινων χρηματοοικονομικών τεχνολογιών αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της οικονομικής ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.