Στρατηγικές πράσινης μετάβασης στην ναυτιλία : οικονομοτεχνική ανάλυση για βιώσιμη συμμόρφωση και κερδοφορία

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις στρατηγικές πράσινης μετάβασης που διαθέτουν οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις για τη συμμόρφωση με το σύγχρονο κανονιστικό πλαίσιο, με κύριους άξονες τους κανονισμούς IMO 2020 (όριο περιεκτικότητας σε θείο 0,5%) και EU ETS (συμπερίληψη της ναυτιλίας στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Συναλλαγών Εκπομπών). Ο στόχος είναι διττός: α) η βιώσιμη περιβαλλοντική συμμόρφωση και β) η διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητας.Για το σκοπό αυτό, αναπτύσσεται και εφαρμόζεται ένα ενιαίο μοντέλο οικονομοτεχνικής ανάλυσης σε ένα υποθετικό αλλά ρεαλιστικό Panamax Bulk Carrier (75.000 DWT, 2010), που δραστηριοποιείται στην αγορά spot με δρομολόγια Ευρώπη-Ασία. Η μελέτη συγκρίνει τρία εναλλακτικά σενάρια συμμόρφωσης: Σενάριο 1 (VLSFO): Συμβατική χρήση Very Low Sulphur Fuel Oil (VLSFO). Σενάριο 2 (Scrubber):Εγκατάσταση συστήματος εξαέρωσης (open-loop scrubber) για χρήση φθηνότερου HSFO. Σενάριο 3 (MGO): Πλήρης μετάβαση σε Marine Gasoil (MGO). Η αξιολόγηση βασίζεται στις μετρικές Συνολικού Κόστους Κατοχής (TCO), Καθαρής Παρούσας Αξίας (NPV) και Περιόδου Απόσβεσης (Payback Period), με βασικές παραμέτρους τιμές καυσίμων, δικαιωμάτων CO₂ (EUA) και προεξοφλητικό επιτόκιο 8%, για πενταετή ορίζοντα. Στη βάση των ερευνητικών δεδομένων, διαμορφώνεται ένα πλαίσιο τεσσάρων διακριτών στρατηγικών κατευθύνσεων για τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις, διαφοροποιημένο ανάλογα με το επιχειρησιακό τους προφίλ. Οι προτάσεις αυτές εκτείνονται από την άμεση εφαρμογή μέτρων ενεργειακής βελτιστοποίησης με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα απόσβεσης, έως τη στρατηγική ενσωμάτωση συστημάτων καθαρισμού καυσαερίων (scrubbers) και τον στρατηγικό σχεδιασμό για την ενσωμάτωση εναλλακτικών μορφών ενέργειας για την υιοθέτηση τεχνολογιών χαμηλού άνθρακα, στοχεύοντας στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα. Η εργασία αυτή συμβάλλει αποφασιστικά στη σχετική βιβλιογραφία παρέχοντας ένα ποσοτικοποιημένο και ολοκληρωμένο μοντέλο σύγκρισης που ενσωματώνει και τους δύο μεγάλους ρυθμιστικούς άξονες, αποδεικνύοντας ότι σε ένα δυναμικό περιβάλλον, οι προνοητικές κεφαλαιουχικές επενδύσεις αποτελούν συχνά τον πλέον λογικό δρόμο για ταυτόχρονη επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων και διατήρησης οικονομικής ανταγωνιστικότητας.