Από την αστικοποίηση στην αστική νοημοσύνη : το City Brain και η εφαρμογή του στον Πειραιά

Abstract

Η παρούσα διατριβή εξετάζει την εξέλιξη της αστικοποίησης και τη μετάβαση των σύγχρονων πόλεων σε μοντέλα αστικής νοημοσύνης, με έμφαση στο σύστημα City Brain. Αρχικά παρουσιάζεται η ιστορική πορεία της αστικής ανάπτυξης, από τις προ-βιομηχανικές κοινότητες έως τις ψηφιακές μητροπόλεις του 21ου αιώνα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για νέες μορφές διακυβέρνησης που βασίζονται στη συλλογή και ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Στη συνέχεια αναλύεται η αρχιτεκτονική του City Brain, η οποία συνδυάζει τεχνητή νοημοσύνη, cloud–edge υποδομές, data lakes και μηχανισμούς δυναμικής απόκρισης, επιτρέποντας την προσαρμοστική λειτουργία των πόλεων. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέγεται ο Πειραιάς, μια πόλη με έντονη ιστορική διαστρωμάτωση, γεωγραφική ανομοιογένεια και λειτουργική πολυπλοκότητα. Η ανάλυση των δημογραφικών, μορφολογικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών του αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, όπως η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η περιβαλλοντική επιβάρυνση και η ανάγκη για αποτελεσματικότερη διαχείριση κρίσιμων υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύσσονται τρία σενάρια εφαρμογής του City Brain: η βελτιστοποίηση της απόκρισης του ΕΚΑΒ, η διαχείριση της κυκλοφορίας και η μικροκλιματική παρακολούθηση. Τα σενάρια αυτά δείχνουν ότι η αξιοποίηση δεδομένων και αλγορίθμων μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη λειτουργικότητα της πόλης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Η εργασία καταλήγει ότι η εφαρμογή ενός συστήματος αστικής νοημοσύνης στον Πειραιά είναι εφικτή και δυνητικά ιδιαίτερα ωφέλιμη, υπό την προϋπόθεση της ανάπτυξης κατάλληλων τεχνολογικών υποδομών, θεσμικών πλαισίων και μηχανισμών κοινωνικής συμμετοχής. Παράλληλα αναφέρονται υπαρκτοί περιορισμοί που σχετίζονται με τη διαθεσιμότητα πραγματικών δεδομένων και την τεχνολογική ωριμότητα των ελληνικών πόλεων, οι οποίοι υποδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα και πιλοτικές εφαρμογές. Συνολικά, η διατριβή προτείνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη μετάβαση του Πειραιά και κατ’ επέκταση άλλων ελληνικών πόλεων σε ένα πιο βιώσιμο, ανθεκτικό και τεχνολογικά υποστηριζόμενο μοντέλο αστικής διακυβέρνησης.