Η πολιτική οικονομία της πράσινης μετάβασης στη ναυτιλία : ενσωμάτωση ESG κριτηρίων, επιπτώσεις και κατανομή του κόστους συμμόρφωσης

Abstract

Τα τελευταία χρόνια, η πράσινη μετάβαση αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της ευρωπαϊκής και διεθνούς πολιτικής ατζέντας, η οποία έχει στόχο να αντιμετωπίσει όσο το δυνατόν πιο άμεσα την σοβαρή απειλή της κλιματικής αλλαγής. Για να καταστεί δυνατή η πράσινη μετάβαση, είναι γεγονός ότι η ναυτιλία εκπέμπει 2,89% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και εξυπηρετεί το 80% των μεταφορικών αναγκών κάθε είδους φορτίου παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει ότι, έρχεται άμεσα αντιμέτωπη με αυστηρότερους κανόνες και νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Συγχρόνως, η υιοθέτηση ESG (Environmental, Social, Governance) κριτηρίων, αποτελεί απαραίτητη αλλαγή, όχι μόνο για λόγους κανονιστικής συμμόρφωσης στις νέες απαιτήσεις, αλλά και για λόγους εύκολης πρόσβασης στη χρηματοδότηση. Παρόλα αυτά, η πράσινη μετάβαση δεν είναι εύκολη: δημιουργεί αυξημένο οικονομικό κόστος καθιστώντας δύσκολη την κατανομή αυτού μεταξύ ναυτιλιακών εταιρειών, ναυλωτών και τελικών καταναλωτών. Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι: Πως η πολιτική της πράσινης μετάβασης επηρεάζει τη ναυτιλιακή βιομηχανία σε όρους κόστους, φορολογίας και στρατηγικής συμμόρφωσης; Πως μπορεί να γίνει επιτυχημένη ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων και πως γίνεται η κατανομή του σχετικού κόστους μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα; Προκειμένου να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα, σκοπός της εργασίας είναι να διερευνηθεί πως η βιομηχανία της ναυτιλίας ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της πράσινης μετάβασης, ποια είναι τα κύρια κόστη που προκύπτουν από τις νέες πολιτικές, πως επηρεάζονται οι στρατηγικές των επιχειρήσεων και ποιοι πληρώνουν τελικά, αναφερόμενη στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, στις εταιρείες και στους καταναλωτές.