Σχεδιασμός, ανάπτυξη ενός e-Course ψηφιακής ασφάλειας για μαθητές γυμνασίου με μαθησιακές δυσκολίες βασισμένο στις αρχές του Universal Design for Learning (UDL), με αξιοποίηση ενσωματωμένων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης

Abstract

Η αυξανόμενη παρουσία των εφήβων στο ψηφιακό περιβάλλον καθιστά αναγκαία την καλλιέργεια γνώσεων και δεξιοτήτων που υποστηρίζουν την ασφαλή, υπεύθυνη και συνειδητή χρήση του διαδικτύου. Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την πιλοτική αξιολόγηση του e-Course «CyberHero Academy», το οποίο απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου ηλικίας 13-16 ετών με μαθησιακές δυσκολίες. Ο σχεδιασμός βασίζεται στις αρχές του Universal Design for Learning (UDL) και λαμβάνει υπόψη πιθανά εμπόδια που σχετίζονται με την προσοχή, την οργάνωση, τη μνήμη εργασίας, την κατανόηση και την αυτορρύθμιση. Για τον περιορισμό τους, το e-Course αξιοποιεί σύντομα και διαδοχικά βήματα, κάρτες και flipbooks, συνδυασμό κειμένου, εικόνας, βίντεο και ήχου, προαιρετική ηχητική αφήγηση, υπότιτλους, γραπτές απομαγνητοφωνήσεις, ρύθμιση ταχύτητας αφήγησης, σαφή πλοήγηση, δυνατότητα μελέτης χωρίς χρονόμετρο, άμεση ανατροφοδότηση, ένδειξη προόδου και επανάληψη δραστηριοτήτων. Το περιεχόμενο οργανώνεται σε πέντε θεματικές ενότητες: ψηφιακή ταυτότητα και προσωπικά δεδομένα, κωδικοί και ασφάλεια λογαριασμών, phishing και διαδικτυακές απάτες, cyberbullying και ψηφιακή συμπεριφορά, καθώς και ψηφιακό αποτύπωμα και ισορροπημένη χρήση οθόνης. Η μαθησιακή πορεία πλαισιώνεται από τον ψηφιακό καθοδηγητή Nexus και περιλαμβάνει ρεαλιστικά σενάρια, δραστηριότητες λήψης αποφάσεων, αυτοελέγχους και τελικό έλεγχο γνώσεων. Παράλληλα, η εργασία εξετάζει αναλυτικά την αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στη συγγραφή, στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό και στην ανάπτυξη ψηφιακού υλικού, όπως εικόνων, οπτικοακουστικού περιεχομένου, flipbooks και διαδραστικών δραστηριοτήτων, με σαφή καταγραφή του σκοπού χρήσης, του παραγόμενου αποτελέσματος και της ανθρώπινης παιδαγωγικής εποπτείας. Η πιλοτική αξιολόγηση του e-Course πραγματοποιείται μέσω ερωτηματολογίου που απευθύνεται σε ειδικούς και εκπαιδευτικούς και εστιάζει στην παιδαγωγική καταλληλότητα, την προσβασιμότητα βάσει UDL, τη λειτουργικότητα της μαθησιακής ροής και τη σύνδεση του σχεδιασμού με τους επιλεγμένους δείκτες ποιότητας. Συνολικά, η εργασία επιδιώκει να αναδείξει έναν συμπεριληπτικό και παιδαγωγικά τεκμηριωμένο τρόπο σχεδιασμού ψηφιακής εκπαίδευσης για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, συνδυάζοντας τις αρχές του UDL με υποστηρικτικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.