Σχεδιασμός και ανάπτυξη ψηφιακού escape room για τα δικαιώματα του παιδιού μέσω της εκπαίδευσης STEAM : Οι Φύλακες των Δικαιωμάτων

Abstract

Σε μια εποχή που γίνονται αγώνες για την κατάκτηση και διατήρηση των παιδικών δικαιωμάτων, με διεθνής οργανώσεις να συμβάλλουν σημαντικά σε αυτό τον αγώνα, παρατηρείται το φαινόμενο σε πολλές χώρες να καταπατούνται αυτοί νόμοι που έχουν ως στόχο να προστατέψουν τα παιδιά. Πολλά παιδιά δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και το σχολείο καλείται να τα διδάξει στο πλαίσιο του σχολικού προγράμματος, σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος πρέπει οι μαθητές/-τριες να αντιληφθούν τις συνέπειες απουσίας αυτών των νόμων και να εντοπίζουν τα σημάδια παραβίασής τους. Ωστόσο, η διδασκαλία στα σχολεία παραμένει παθητική και για αυτό τον λόγο επιλέχθηκε η εκπαίδευση STEAM να ενταχθεί στο πλαίσιο του συγκεκριμένου διδακτικού σεναρίου σε συνδυασμό με στοιχεία παρακίνησης και παιχνιδοποίησης, ώστε να επιτευχθεί η κατανόησης μέσω της εμπλοκής. Το διδακτικό σενάριο βασίστηκε στην κοινωνική κονστρουκτιβιστική θεωρία μάθησης και ειδικότερα στην εκπαιδευτική προσέγγιση STEAM για την δημιουργία βιωματικών δραστηριοτήτων. Ο σχεδιασμός στηρίχθηκε στο παιδαγωγικό μοντέλο σχεδιασμού ARCS που αποσκοπεί στην παρακίνηση του ατόμου για συμμετοχή. Αξιοποιήθηκαν, σε όλες τις φάσεις του εκπαιδευτικού escape room, οι στρατηγικές που υπηρετούν το μοντέλο ARCS και, συγχρόνως, εφαρμόστηκε η στρατηγική της παιχνιδοποίησης για ενίσχυση της εμπλοκής. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο σε όλη την μαθησιακή πορεία επιλέχθηκε να διαδραματίσει ο ψηφιακός πράκτορας «Φινέας», στο πλαίσιο της παιχνιδοποίησης, για να ενισχυθεί το αίσθημα της αλληλεπίδρασης με τα ψηφιακά δωμάτια. Το εκπαιδευτικό escape room «Οι Φύλακες των Δικαιωμάτων» δημιουργήθηκε για παιδιά 9-10 ετών με σκοπό την εκμάθηση των δικαιωμάτων τους μέσω της ενεργούς συμμετοχής, της συνεργασίας, της επικοινωνίας και της κριτικής σκέψης. Το παρόν διδακτικό σενάριο αποτελεί μία καινοτόμα πρόταση για εφαρμογή της στο πλαίσιο του μαθήματος «Εργαστήριο Δεξιοτήτων» της Δ΄ Δημοτικού και προτείνεται η μελλοντική εφαρμογή της.