Αξιολόγηση κλιματικών μεταβολών στη ζώνη απολιγνιτοποίησης Κοζάνης μέσω ανάλυσης χρονοσειρών και γεωχωρικών δεδομένων

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις κλιματικές μεταβολές και τις περιβαλλοντικές επιδράσεις που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση και τη διαδικασία απολιγνιτοποίησης στη ζώνη Κοζάνης–Πτολεμαΐδας κατά την περίοδο 1980–2025. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διερεύνηση της διαχρονικής εξέλιξης βασικών μετεωρολογικών παραμέτρων και στην αξιολόγηση των μεταβολών που έχουν επέλθει λόγω της σταδιακής μείωσης της λιγνιτικής δραστηριότητας και της παράλληλης ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίστηκε στην ανάλυση χρονοσειρών και γεωχωρικών δεδομένων, αξιοποιώντας ιστορικά μετεωρολογικά στοιχεία από δίκτυα παρακολούθησης και αξιόπιστες βάσεις δεδομένων, καθώς και δεδομένα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνιτικές μονάδες και φωτοβολταϊκούς σταθμούς. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε χωρική διερεύνηση μικροκλιματικών χαρακτηριστικών με τη χρήση στοιχείων από μετεωρολογικούς σταθμούς της Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Κοζάνης, ενώ εξετάστηκαν συσχετίσεις μεταξύ υψομέτρου, θερμοκρασίας, βροχόπτωσης και ενεργειακής παραγωγής. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντική χωρική και χρονική διαφοροποίηση των κλιματικών παραμέτρων στην περιοχή μελέτης, η οποία συνδέεται τόσο με τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής όσο και με τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά της λεκάνης της Δυτικής Μακεδονίας. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους σταθμών, ενώ η ανάλυση των ενεργειακών δεδομένων κατέδειξε τη σταδιακή υποχώρηση της λιγνιτικής παραγωγής και την αυξανόμενη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα. Οι συσχετίσεις μεταξύ της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και των μετεωρολογικών μεταβλητών ανέδειξαν την ύπαρξη αλληλεπιδράσεων μεταξύ κλιματικών και ενεργειακών διεργασιών, οι οποίες απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση. Συνολικά, η εργασία συμβάλλει στην κατανόηση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ κλιματικής αλλαγής, χρήσεων γης και ενεργειακής μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία, παρέχοντας χρήσιμα συμπεράσματα για τον σχεδιασμό πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης και τη διαχείριση περιοχών που βρίσκονται σε καθεστώς μεταλιγνιτικής μετάβασης.