Ανάλυση χρονοσειράς του δείκτη τιμών καταναλωτή και διερεύνηση παραγόντων που συμβάλλουν στην αλλαγή της τιμής του

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τη μελέτη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) και τη διερεύνηση των παραγόντων που συμβάλλουν στη διαμόρφωση και τη διαχρονική μεταβολή του. Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μακροοικονομικούς δείκτες, καθώς χρησιμοποιείται ευρέως για την αποτύπωση του πληθωρισμού και την παρακολούθηση των μεταβολών στο γενικό επίπεδο τιμών αγαθών και υπηρεσιών μιας οικονομίας. Για τις ανάγκες της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία τα οποία αντλήθηκαν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) και αφορούν τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή καθώς και τις επιμέρους κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στη σύνθεσή του. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με σκοπό την κατανόηση της δομής τους, την ανάδειξη των σημαντικότερων παραγόντων που επηρεάζουν τη διαμόρφωση του δείκτη και τη μελέτη της διαχρονικής συμπεριφοράς των εξεταζόμενων μεταβλητών. Για την επίτευξη των στόχων της έρευνας εφαρμόστηκε ένα σύνολο στατιστικών τεχνικών που επέτρεψαν τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών και την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων σχετικά με τη συμπεριφορά του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκε ανάλυση παλινδρόμησης για τη μελέτη της επίδρασης των επιμέρους κατηγοριών αγαθών και υπηρεσιών στη διαμόρφωση του δείκτη, ενώ παράλληλα εφαρμόστηκαν τεχνικές πολυμεταβλητής στατιστικής ανάλυσης, όπως η ανάλυση κυρίων συνιστωσών, η ανάλυση παραγόντων και η ανάλυση κατά συστάδες, με σκοπό τη διερεύνηση της δομής των δεδομένων και την αναγνώριση κοινών χαρακτηριστικών μεταξύ των μεταβλητών. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ανάλυση χρονοσειρών σε επιλεγμένες κατηγορίες του δείκτη, προκειμένου να μελετηθεί η διαχρονική τους εξέλιξη και να αναπτυχθούν κατάλληλα υποδείγματα για την περιγραφή της δυναμικής. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης ανέδειξαν σημαντικές σχέσεις μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και κατέδειξαν τη χρησιμότητα των εφαρμοζόμενων στατιστικών μεθόδων στην κατανόηση της δομής και της διαχρονικής συμπεριφοράς των δεδομένων. Συνολικά, η παρούσα εργασία αναδεικνύει τη σημασία της εφαρμογής σύγχρονων στατιστικών τεχνικών στη μελέτη οικονομικών δεικτών και συμβάλλει στην πληρέστερη κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη διαμόρφωση και την εξέλιξη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.