Σχεδιασμός και ανάπτυξη e-course με τη μεθοδολογία project-based learning. Συναισθηματική νοημοσύνη και πολιτειότητα : πετυχαίνοντας τη συμπερίληψη και την ένταξη κατά την προετοιμασία των ενεργών πολιτών του μέλλοντος μέσω παιχνιδοποίησης. Σχέδιο μαθήματος για την Α' Δημοτικού

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ενός E-Course για μαθητές της Α΄ Δημοτικού, βασισμένου στη μεθοδολογία Project-Based Learning (PBL), με στόχο την προώθηση της συμπερίληψης στο σχολικό περιβάλλον μέσα από την καλλιέργεια της συναισθηματικής νοημοσύνης και της ενεργού πολιτειότητας. Η εργασία ανταποκρίνεται στη σύγχρονη ανάγκη για μαθητοκεντρικές και βιωματικές προσεγγίσεις μάθησης, οι οποίες σχεδιάζονται σύμφωνα με τις αρχές της συμπερίληψης και λαμβάνουν υπόψη τις αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες των παιδιών στις πρώτες σχολικές ηλικίες. Το προτεινόμενο εκπαιδευτικό σενάριο συνδυάζει θεωρητικά τεκμηριωμένες παιδαγωγικές αρχές με σύγχρονα εκπαιδευτικά εργαλεία, όπως η παιχνιδοποίηση, η μικρομάθηση και η χρήση πολυτροπικών μέσων, όπως εικόνα, αφήγηση, μουσική και βίντεο. Μέσα από σύντομα, στοχευμένα μαθησιακά σενάρια και απλά projects, τα παιδιά ενθαρρύνονται να συνεργάζονται, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να λαμβάνουν αποφάσεις και να συμμετέχουν ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία, διαμέσου μίας όσο το δυνατόν ευχάριστα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία ενός συναισθηματικά ασφαλούς και συμπεριληπτικού μαθησιακού περιβάλλοντος, όπου κάθε παιδί έχει την ευκαιρία να συμμετάσχει με το δικό του ύφος και ανάλογα με τις δυνατότητές του. Θεωρητικά στοιχεία αντλούνται από τη συναισθηματική νοημοσύνη και την Κοινωνικοσυναισθηματική Μάθηση (Social and Emotional Learning – SEL), οι οποίες εστιάζουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως η αυτοεπίγνωση, η αυτορρύθμιση, η ενσυναίσθηση, η υπεύθυνη λήψη αποφάσεων (Goleman, 1995; CASEL, 2020) και οι θετικές διαπροσωπικές σχέσεις. Οι δεξιότητες αυτές θεωρούνται κρίσιμες στις πρώτες σχολικές ηλικίες, καθώς συνδέονται άμεσα με τη σχολική προσαρμογή, τη μαθησιακή ετοιμότητα και τη δημιουργία ενός συναισθηματικά ασφαλούς και συμπεριληπτικού μαθησιακού περιβάλλοντος (Denham et al., 2012). Παράλληλα, αξιοποιούνται αφηγηματικές, βιωματικές και πολυτροπικές παιδαγωγικές προσεγγίσεις, οι οποίες ανταποκρίνονται στις αναπτυξιακές ανάγκες των μαθητών της Α΄ Δημοτικού. Η αφήγηση, οι συμβολικές ιστορίες και τα σενάρια δράσης λειτουργούν ως μέσα κατανόησης συναισθημάτων και κοινωνικών καταστάσεων (Kolb, 1984; Ντάκα, 2021), ενώ η βιωματική μάθηση επιτρέπει στα παιδιά να εμπλέκονται ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία μέσα από το παιχνίδι, τη συνεργασία και την εμπειρία. Επιπλέον, η πολυτροπικότητα –μέσω εικόνας, μουσικής, κίνησης, λόγου και ψηφιακών μέσων– ενισχύει την προσβασιμότητα και τη συμμετοχή όλων των μαθητών, λαμβάνοντας υπόψη τη διαφορετικότητα στους τρόπους μάθησης (UNESCO, 2017). Στόχος της παρούσας διπλωματικής δεν είναι μόνο η παρουσίαση ενός εκπαιδευτικού σεναρίου, αλλά και η ανάδειξη ενός παιδαγωγικού πλαισίου που μπορεί να υποστηρίξει τη συνολική ανάπτυξη των μαθητών, προετοιμάζοντάς τους να γίνουν ενεργοί, συνεργατικοί και συναισθηματικά εγγράμματοι πολίτες από τα πρώτα σχολικά τους βήματα.