Αξιολόγηση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης και της εδαφικής συνοχής : μελέτη περίπτωσης της Θάσου

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει τη λειτουργική αποτελεσματικότητα, την περιβαλλοντική αποδοτικότητα και τον βαθμό συμβολής των ακτοπλοϊκών συνδέσεων της Θάσου στη βιώσιμη νησιωτική ανάπτυξη και την ενίσχυση της εδαφικής συνοχής με την ηπειρωτική Ελλάδα. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίστηκε στη δημιουργία και υπολογισμό σύνθετων δεικτών – όπως ο Modal Accessibility Ratio (MAR), ο Time Accessibility Index (TAI), ο Transport Equivalent Threshold (TET) και ο Daily Time Window Coverage (DTWC) – οι οποίοι εφαρμόστηκαν σε πραγματικά τεχνικά, λειτουργικά, περιβαλλοντικά και δημογραφικά δεδομένα. Επιπλέον, αξιοποιήθηκε το πλαίσιο αξιολόγησης δεικτών της OECD (2008) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2008), σε συνδυασμό με στατιστικά της ΕΛΣΤΑΤ και εξειδικευμένες μελέτες για την ακτοπλοΐα.

Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντικές δομικές αδυναμίες, όπως εποχικότητα στη συχνότητα δρομολογίων, χαμηλή ενεργειακή αποδοτικότητα των πλοίων (μέση ηλικία 23,3 έτη), και περιορισμένη λειτουργική προσβασιμότητα εκτός τουριστικής περιόδου. Οι δείκτες MAR και DTWC κυμάνθηκαν σε τιμές κάτω των λειτουργικών ορίων τον χειμώνα, ενώ ο δείκτης TET > 2,00 αποτύπωσε έντονη μεταφορική ανισότητα. Επιπλέον, το ανθρακικό αποτύπωμα των δρομολογίων (116,8 g CO₂/pax-km) χαρακτηρίζεται μη συμβατό με τους στόχους του EU Green Deal. Η εργασία καταλήγει σε ένα σύνολο πολυεπίπεδων προτάσεων που αφορούν τον επαναπρογραμματισμό δρομολογίων, την αναβάθμιση του στόλου με υβριδικές ή LNG τεχνολογίες, την ανάπτυξη λιμενικών υποδομών cold ironing, και τη θεσμική ενσωμάτωση της Θάσου στον μηχανισμό του Island Transport Equivalent (ITE).

Η ερευνητική συμβολή συνίσταται στην τεκμηριωμένη σύνδεση των δεικτών μεταφορικής επίδοσης με τον αναπτυξιακό σχεδιασμό και την εδαφική συνοχή σε νησιωτικά περιβάλλοντα.