Τεχνο-οικονομική και περιβαλλοντική αξιολόγηση της χρήσης HVO ως εναλλακτικού καυσίμου στη ναυτιλία

Abstract

Η διεθνής ναυτιλία αποτελεί θεμελιώδες τμήμα του παγκόσμιου εμπορικού συστήματος, δεδομένου ότι μεταφέρει περίπου το 90% των διεθνών εμπορευμάτων. Ωστόσο, η δραστηριότητα του κλάδου συνδέεται με σχεδόν το 3% των συνολικών ανθρωπογενών εκπομπών CO₂, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη υιοθέτησης αποδοτικών και περιβαλλοντικά βιώσιμων ενεργειακών λύσεων για την επίτευξη των στόχων απανθρακοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό, το Υδρογονωμένο Φυτικό Έλαιο (Hydrotreated Vegetable Oil – HVO) έχει αναδειχθεί ως μια υποσχόμενη εναλλακτική επιλογή, καθώς παράγεται από βιογενείς πρώτες ύλες —όπως χρησιμοποιημένα μαγειρικά έλαια και ζωικά λίπη— οι οποίες υφίστανται διαδικασία υδρογόνωσης, οδηγώντας σε ένα καύσιμο με χαρακτηριστικά αντίστοιχα του συμβατικού ντίζελ αλλά με σαφώς μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του HVO είναι ότι αποτελεί ένα “drop-in fuel”, γεγονός που επιτρέπει τη χρήση του στους υφιστάμενους ναυτικούς κινητήρες χωρίς την ανάγκη τεχνικών τροποποιήσεων ή νέων υποδομών. Αυτό το χαρακτηριστικό το διαφοροποιεί ουσιωδώς από άλλες εναλλακτικές κατηγορίες καυσίμων, όπως το υδρογόνο, η μεθανόλη και η αμμωνία, οι οποίες απαιτούν σημαντικές τεχνολογικές προσαρμογές και αναβάθμιση των συστημάτων πρόωσης. Η παρούσα εργασία εξετάζει το HVO υπό τρεις διακριτούς αλλά αλληλένδετους άξονες: 1. Τις φυσικοχημικές ιδιότητες και τη λειτουργική συμβατότητά του με τα συμβατικά και τα αναδυόμενα ναυτιλιακά καύσιμα. 2. Την τεχνοοικονομική του αποτίμηση, περιλαμβάνοντας το κόστος παραγωγής, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη διαθεσιμότητα βιογενών πρώτων υλών. 3. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment – LCA), σύμφωνα με τα οποία το HVO παρουσιάζει σημαντικά μειωμένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε σύγκριση με το HFO και το MGO, αν και εξακολουθεί να υπολείπεται σε περιβαλλοντική επίδοση έναντι καυσίμων μηδενικού άνθρακα, όπως το πράσινο υδρογόνο και η πράσινη αμμωνία. Συμπερασματικά, το HVO συνιστά μια τεχνολογικά ώριμη και άμεσα εφαρμόσιμη μεταβατική λύση για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων του IMO και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2050. Παρά τους περιορισμούς που αφορούν το κόστος παραγωγής και την επάρκεια των πρώτων υλών, αποτελεί μια ρεαλιστική επιλογή για τη σταδιακή μετάβαση της ναυτιλίας σε καύσιμα χαμηλού ή μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος.