Ψηφιακή αφήγηση με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης

Abstract

Η Τεχνητή Νοημοσύνη φέρνει μία νέα πραγματικότητα για την ψηφιακή αφήγηση. Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούνται, μοιράζονται και γίνονται αισθητές οι αφηγηματικές ιστορίες, παίρνει διαφορετική μορφή. Με την αυτοματοποίηση της δημιουργίας ενός περιεχομένου, η παραγωγή του γίνεται πιο εύκολη, καλύτερα προσβάσιμη, περισσότερο προσαρμόσιμη, πιο στοχευμένη και σαφώς ταχύτερη. Ωστόσο, η ανεξέλεγκτη και μη υπεύθυνη χρήση της, έρχεται αντιμέτωπη με προβλήματα, όπως είναι η αξιοπιστία του παραγόμενου περιεχομένου, η ηθική της χρήση και η απουσία της προσωπικής φαντασίας, της έμπνευσης και της δημιουργικότητας του ανθρώπου. Η παρούσα έρευνα επιδιώκει να αντιληφθεί τη σχέση της Ψηφιακής Αφήγησης με την Τεχνητή Νοημοσύνη και να διακρίνει, κατά πόσο αυτή η σύμπραξη, είναι χρήσιμη στην εκπαιδευτική διαδικασία. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, η αξιοποίησή της στην εκπαίδευση είναι περιορισμένη. Ένα από τα κύρια ερευνητικά ερωτήματα είναι το αν μπορεί να κατανοηθεί και να συμπεριληφθεί ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης στη συστηματική διδασκαλία. Επίσης, καίρια ερωτήματα είναι το εύρος της ικανότητας των διδασκόντων ως προς τη λειτουργία εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και το πως αντιλαμβάνονται και επεξεργάζονται το αντίστοιχο περιεχόμενο που προκύπτει, για τους ίδιους, αλλά και για τους μαθητές τους. Το κύριο αντικείμενό της είναι να δημιουργηθούν εκπαιδευτικές ψηφιακές αφηγήσεις με την χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα από μία εξειδικευμένη ομάδα διδασκόντων. Η μεθοδολογία, για τη δημιουργία της, ξεκίνησε με την εύρεση και εξέταση της κατάλληλης βιβλιογραφίας και συνεχίστηκε με την εύρεση και εξέταση του αντίστοιχου λογισμικού, που υπάρχει διαθέσιμο. Ακολούθησε η επιλογή του μαθησιακού αντικειμένου (3ος Νόμος Νεύτωνα) και η εισαγωγή αυτού στο υπάρχον λογισμικό, ο έλεγχος των αποτελεσμάτων, ως προς την ορθότητα και κατανόηση του περιεχομένου και ο έλεγχος της χρηστικότητας των εφαρμογών από τους χρήστες. Τέλος, ολοκληρώθηκε με τη δημιουργία των ψηφιακών αφηγήσεων (βίντεο, εικόνες, παρουσίαση), με την χρήση τεσσάρων προγραμμάτων (ChatGPT, MidJourney, Veed, Gamma), καθώς και η αξιολόγηση αυτών, με τη χρήση ερωτηματολογίου, από ομάδα εξειδικευμένων εκπαιδευτικών. Η έρευνα ανέδειξε, ότι οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν την Τεχνητή Νοημοσύνη για τη δημιουργία ψηφιακών αφηγήσεων, ως βοηθητική και υποστηρικτική, στον ήδη υπάρχοντα τρόπο διδασκαλίας. Δεν θεωρήθηκε απειλή, αντιθέτως τα μεγαλύτερα ποσοστά έδειξαν θετική στάση και θεώρησαν τα εργαλεία αυτά συμπληρωματικά στη μαθησιακή διαδικασία, ειδικά για τις θετικές επιστήμες. Πρώτα σε προτίμηση βγήκαν τα βίντεο, δεύτερες οι εικόνες και τρίτη η παρουσίαση. Οι προβληματισμοί των περισσότερων ήταν στην ηθική διάσταση, την αξιοπιστία των πληροφοριών και την ανεξέλεγκτη χρήση της από τους μαθητές. Επίσης, η τεχνική υποστήριξη, ειδικότερα στα δημόσια σχολεία, η κατάλληλη εκπαίδευση των εκπαιδευτικών και η καθοδήγηση από αρμόδιους φορείς θεωρήθηκαν κρίσιμα και απαραίτητα. Στο πρώτο μέρος, αναπτύσσεται η έννοια της ψηφιακής αφήγησης και οι εφαρμογές της στην Εκπαίδευση. Παράλληλα, συνδέονται τα κύρια γνωρίσματά της, με την ανάγκη της σύγχρονης διδασκαλίας. Επιπλέον, παρουσιάζεται η θεωρητική προσέγγιση της Τεχνητής Νοημοσύνης και αναλύονται οι βασικές δεξιότητες και ικανότητες των παιδιών-ενηλίκων του 21ου αιώνα (κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, συνεργασία, επικοινωνία, γνωστές ως “4C skills of Education” - critical thinking, creativity, collaboration, communication). Έτσι γίνεται αντιληπτή η συνεργασία της ψηφιακής αφήγησης με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης. Στο δεύτερο μέρος, συνδέεται η ψηφιακή αφήγηση με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Αναλύονται τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν και περιγράφονται οι λόγοι που επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα. Επιπλέον, αναλύεται το μαθησιακό αντικείμενο, στο οποίο εφαρμόζεται η μεθοδολογία και δίνεται ένα ενδεικτικό σχέδιο μαθήματος, βασισμένο στο διδακτικό μοντέλο 5Ε (εμπλοκή, εξερεύνηση, επεξήγηση, επεξεργασία, εκτίμηση). Στη συνέχεια, καταγράφονται τα βήματα και η διαδικασία, για τη δημιουργία των ψηφιακών αφηγήσεων, με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και παρουσιάζονται τα αποτελέσματα. Τέλος, με τη δημιουργία ενός ερωτηματολογίου, το οποίο διανεμήθηκε σε 27 καθηγητές του κλάδου (δειγματοληψία σκοπιμότητας), παραθέτονται τα αποτελέσματα σε γραφήματα και πίνακες απαντήσεων.