Η παρουσίαση της υψηλής στρατηγικής της Σπάρτης στον Κορινθιακό Πόλεμο υπό το πρίσμα της θεωρίας του Κλαούζεβιτς

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει την υψηλή στρατηγική της Σπάρτης κατά τη διάρκεια του Κορινθιακού Πολέμου (395–386 π.Χ.) υπό το πρίσμα της θεωρίας του Carl von Clausewitz. Εστιάζει στην ανάλυση των στρατηγικών στόχων της Σπάρτης, στις μεθόδους που υιοθέτησε για την επίτευξή τους και στις προκλήσεις που προέκυψαν από τις γεωπολιτικές δυναμικές της περιόδου. Το 404 π.Χ., οι Σπαρτιάτες ισοπέδωσαν τα Μακρά Τείχη μεταξύ της Αθήνας και του Πειραιά αποδεικνύοντας ότι είχαν κερδίσει μια απρόσμενη και ολοκληρωτική νίκη επί των Αθηναίων, τερματίζοντας τον 27χρονο Πελοποννησιακό Πόλεμο. Ο ελληνικός κόσμος είδε τους άκαμπτους, μιλιταριστές Πελοποννήσιους ως απελευθερωτές από τη βάναυση καταπίεση της πρώτης δημοκρατίας του κόσμου. Η Αθήνα εγκατέλειψε τις προγονικές της αξίες, αντιμετώπισε τους συμμάχους της με περιφρόνηση και ακολούθησε έναν αλαζονικό, ακανόνιστο δρόμο επιθετικού ιμπεριαλισμού που οι περιορισμένοι πόροι της δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν. Σε λιγότερο από δέκα χρόνια, η Σπάρτη θα βρισκόταν ξανά σε πόλεμο με την Αθήνα με τους ισχυρότερους πρώην συμμάχους της στον Πελοποννησιακό πόλεμο, την Κόρινθο και τη Θήβα. Οι ενέργειες της Σπάρτης πριν και κατά τη διάρκεια του Κορινθιακού Πολέμου κατασπατάλησαν την καλή θέληση του ελληνικού κόσμου, αποδυνάμωσαν ανεπανόρθωτα το κράτος και έσπειραν τους σπόρους της συνακόλουθης κατάρρευσής της ως μεγάλης μεσογειακής δύναμης. Η μελέτη αξιοποιεί βασικές έννοιες της θεωρίας του Clausewitz, όπως η αντίληψη του πολέμου ως συνέχεια της πολιτικής, η σημασία της ισορροπίας μεταξύ κράτους, στρατού και λαού, καθώς και η έννοια του αποφασιστικού χτυπήματος. Μέσα από αυτό το θεωρητικό πλαίσιο, διερευνάται η σχέση της στρατιωτικής στρατηγικής της Σπάρτης με τους πολιτικούς της στόχους, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάστηκε από την περσική εμπλοκή και τις ενέργειες των αντιπάλων της. Η εργασία καταλήγει σε μια κριτική αξιολόγηση της στρατηγικής της Σπάρτης, εξετάζοντας τη βραχυπρόθεσμη αποτελεσματικότητά της στον Κορινθιακό Πόλεμο και τις μακροπρόθεσμες συνέπειές της για την ισχύ της πόλης-κράτους. Παράλληλα, αναδεικνύεται η διαχρονική αξία της θεωρίας του Clausewitz για την κατανόηση της στρατηγικής σκέψης, ακόμη και στο πλαίσιο αρχαίων συγκρούσεων.