Αυτοματισμοί και βέλτιστες πρακτικές στην διαχείριση αποθεμάτων : η επίδραση των ESG κριτηρίων στην ανάπτυξη των logistics

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι αυτοματισμοί και οι βέλτιστες πρακτικές στη διαχείριση αποθεμάτων, στο πλαίσιο της σύγχρονης εφοδιαστικής αλυσίδας. Ειδική έμφαση δίνεται στην ενσωμάτωσή τους με τα κριτήρια ESG (Environmental, Social, Governance), τα οποία συνιστούν πλέον θεμελιώδες πλαίσιο στρατηγικής λήψης αποφάσεων για οργανισμούς που επιδιώκουν μια βιώσιμη ανάπτυξη. Σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που επαναπροσδιορίζεται υπό το πρίσμα της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας, της κοινωνικής λογοδοσίας και της ηθικής διακυβέρνησης, η εργασία προσεγγίζει διεπιστημονικά τη λειτουργία των logistics, συνδυάζοντας τεχνολογικές εξελίξεις, θεσμικές απαιτήσεις και επιχειρησιακή αποδοτικότητα. Στο θεωρητικό σκέλος, παρουσιάζεται ενδελεχής ανάλυση της έννοιας και του ρόλου των logistics, με αναφορά στις βασικές λειτουργικές συνιστώσες τους όπως η διαχείριση αποθεμάτων, η αποθήκευση, η μεταφορά και η δρομολόγηση, η εκτέλεση παραγγελιών, η εξυπηρέτηση πελατών και η αντίστροφη εφοδιαστική αλυσίδα (reverse logistics). Στο επίκεντρο της μελέτης τίθεται η λειτουργική μετάβαση από τις παραδοσιακές μεθόδους διαχείρισης προς ένα ψηφιοποιημένο και αυτοματοποιημένο περιβάλλον. Αναλύονται ακόμη, σύγχρονες τεχνολογικές εφαρμογές όπως τα συστήματα διαχείρισης αποθηκών (WMS), το internet of things (IoT), τα εργαλεία επιχειρηματικής ευφυΐας (BI), η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και προηγμένες πλατφόρμες για δρομολόγηση και παρακολούθηση φορτίων. Η συμβολή τους εξετάζεται τόσο ως προς την αύξηση της λειτουργικής ακρίβειας και ταχύτητας, όσο και ως προς την επίτευξη στόχων βιωσιμότητας και κοινωνικής υπευθυνότητας. Παράλληλα, το θεωρητικό υπόβαθρο εμπλουτίζεται με ανάλυση του πλαισίου ESG, με αναφορές σε ευρωπαϊκές και διεθνείς νομοθεσίες (όπως η οδηγία CSRD για τη βιώσιμη εταιρική αναφορά), και στις διαδικασίες επιχειρησιακής συμμόρφωσης με πρότυπα όπως το ISO 14001 (περιβαλλοντική διαχείριση), το ISO 45001 (υγεία και ασφάλεια στην εργασία) και το GLEC Framework (λογιστικός προσδιορισμός εκπομπών στην εφοδιαστική). Επιπροσθέτως η εργασία διερευνά τις δυσκολίες ενσωμάτωσης αυτών των αρχών σε λειτουργικά περιβάλλοντα που είναι έντονα ανταγωνιστικά και κόστους ευαίσθητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ανασχεδιασμό των logistics με όρους υπευθυνότητας και στρατηγικής ευθυγράμμισης. Το εμπειρικό μέρος της μελέτης περιλαμβάνει υλοποίηση ερωτηματολογίου με στόχο την καταγραφή πρακτικών που υιοθετούνται από τις επιχειρήσεις στον χώρο της διαχείρισης αποθεμάτων και των logistics ευρύτερα. Μέσα από την εμπειρική τεκμηρίωση, η εργασία καταδεικνύει ότι η ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων δεν συνιστά απλώς μια ηθική κατεύθυνση, αλλά μετατρέπεται σε στρατηγική αναγκαιότητα για κάθε επιχείρηση που επιδιώκει ανθεκτικότητα, προσαρμοστικότητα, και βιώσιμη ανταγωνιστικότητα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.