The geopolitical importance of maritime choke points and the Northern Sea Route

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη γεωπολιτική και γεωοικονομική σημασία των θαλάσσιων σημείων στρατηγικής διέλευσης (maritime choke points) στο πλαίσιο του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος, αναλύοντας τον στρατηγικό τους ρόλο τόσο στη διευκόλυνση όσο και στη δυνητική διατάραξη της ροής πετρελαίου, φυσικού αερίου και κρίσιμων αγαθών κατά μήκος διαηπειρωτικών διαδρομών. Δεδομένου ότι περισσότερο από τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μεταφέρονται μέσω θαλάσσιων οδών, κρίσιμα περάσματα όπως τα Στενά του Ορμούζ, η Διώρυγα του Σουέζ και τα Στενά της Μαλάκκα λειτουργούν ως βασικοί κρίκοι της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας. Ωστόσο, ταυτόχρονα αποτελούν και σημαντικά σημεία ευαλωτότητας, εκτεθειμένα σε κινδύνους που προέρχονται από συγκρούσεις, την κλιματική αλλαγή, την πειρατεία και τις βλάβες υποδομών. Η μελέτη αξιολογεί την τυπολογία των κινδύνων που αντιμετωπίζουν αυτά τα περάσματα και εξετάζει τις συνέπειες της ενδεχόμενης διατάραξής τους στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στην ενεργειακή ασφάλεια. Παράλληλα, αναλύεται η Βόρεια Θαλάσσια Οδός (Northern Sea Route – NSR) ως ένας δυνητικός εναλλακτικός διάδρομος, στο πλαίσιο της τήξης των αρκτικών πάγων, της ρωσικής ενεργειακής ανάπτυξης στην Αρκτική και των μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών συσχετισμών