Οι συνεργασίες στο επίκεντρο της βιώσιμης ανάπτυξης : η περίπτωση των επιχειρήσεων στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο και τη συμβολή των στρατηγικών συνεργασιών στην προώθηση της Βιώσιμης Ανάπτυξης στις μεγάλες επιχειρήσεις στην Ελλάδα, όπως αυτά αποτυπώνονται στις Εκθέσεις Βιωσιμότητας του έτους 2024. Το έτος 2024 αποτελεί ορόσημο, καθώς σηματοδοτεί την πρώτη καθολική εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) και των νέων προτύπων ESRS. Για την επίτευξη του ερευνητικού σκοπού, εφαρμόστηκε η μέθοδος της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου με στοιχεία ποσοτικοποίησης μέσω μιας διατάξιμης κλίμακας έντασης, σε ένα ομοιογενές δείγμα οκτώ κορυφαίων ελληνικών επιχειρήσεων από τους κλάδους της βιομηχανίας, του λιανικού εμπορίου, της ενέργειας και της τραπεζικής. Τα αποτελέσματα της έρευνας αποκάλυψαν μια σαφή κλαδική διαφοροποίηση στην ελληνική αγορά. Οι κλάδοι με βαρύ περιβαλλοντικό αποτύπωμα οι όπως οι βιομηχανίες και οι επιχειρήσεις που σχετίζονται με την ενέργεια) χρησιμοποιούν τις στρατηγικές συνεργασίες, ιδιαίτερα με πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα, ως μοχλό για την παραγωγή λειτουργικής ουσίας και τον τεχνολογικό τους μετασχηματισμό, πιεζόμενοι από τη χρηματοοικονομική ουσιαστικότητα. Αντίθετα, οι κλάδοι των τραπεζικών υπηρεσιών και του λιανικού εμπορίου παρουσιάζουν μια στοχευμένη προσέγγιση, κατευθύνοντας κατά προτεραιότητα τις συνεργασίες τους προς τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) και την Κοινωνία των Πολιτών. Η επιλογή αυτή αποσκοπεί στη συστηματική συσσώρευση κοινωνικού κεφαλαίου και στη διασφάλιση της απαραίτητης κοινωνικής αποδοχής και εμπιστοσύνης, η οποία κρίνεται θεμελιώδης για την απρόσκοπτη και υπεύθυνη λειτουργία τους στο σύγχρονο επιχειρηματικό περιβάλλον. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η εισαγωγή του νέου κανονιστικού πλαισίου λειτούργησε ως καταλύτης για τη μετάβαση από αποσπασματικές πρακτικές υιοθέτησης των Παγκόσμιων Στόχων σε ένα μοντέλο υψηλής στρατηγικής ωριμότητας. Οι επιχειρήσεις πλέον επιδεικνύουν αυξημένη εστίαση, ευθυγραμμίζοντας με μεγάλη ακρίβεια τις συνεργασίες τους αποκλειστικά με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) που παρουσιάζουν άμεση συνάφεια με τους κλαδικούς τους κινδύνους και τις περιοχές ουσιαστικού αντικτύπου τους.