Αξιολόγηση της ποιότητας ζωής ασθενών με νεφρολιθίαση κατά τη διάρκεια της θεραπείας με διαδοχική τοποθέτηση ουρητηρικού Double-J stent

Abstract

Εισαγωγή: Η νεφρολιθίαση αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος και επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η τοποθέτηση ουρητηρικού καθετήρα Double-J (DJ stent) αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική πρακτική για την αποκατάσταση της αποχέτευσης του ουροποιητικού, συνοδεύεται όμως συχνά από ουρολογικά συμπτώματα, πόνο και περιορισμό της καθημερινής λειτουργικότητας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διαχρονική αξιολόγηση της ποιότητας ζωής ασθενών με νεφρολιθίαση που υποβλήθηκαν σε ουρητηροσκόπηση με ενδοσκοπική λιθοριψία και διαδοχική τοποθέτηση δύο ουρητηρικών καθετήρων Double-J, καθώς και η διερεύνηση των μεταβολών της ποιότητας ζωής κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής τους πορείας. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε προοπτική μελέτη σε τρία στρατιωτικά νοσοκομεία της Ελλάδας. Συμπεριλήφθηκαν 20 ασθενείς με νεφρολιθίαση, οι οποίοι αξιολογήθηκαν σε τέσσερις χρονικές στιγμές: μία εβδομάδα μετά την πρώτη τοποθέτηση του ουρητηρικού stent (Τ1), τέσσερις εβδομάδες μετά (Τ2), μία εβδομάδα μετά την ουρητηροσκόπηση και ενδοσκοπική λιθοτριψία με επανατοποθέτηση ουρητηρικού stent (Τ3) και τέσσερις εβδομάδες μετά την αφαίρεση του δεύτερου stent (Τ4). Η ποιότητα ζωής εκτιμήθηκε με τα επικυρωμένα ερωτηματολόγια Ureteral Stent Symptom Questionnaire (USSQ) και EQ-5D-3L, συμπεριλαμβανομένης της οπτικής αναλογικής κλίμακας EQ-VAS. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με μη παραμετρικές δοκιμασίες Friedman και Wilcoxon. Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής κατά την εξέλιξη της θεραπείας. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε μετά την πρώτη τοποθέτηση του ουρητηρικού καθετήρα, ενώ ακολούθησε σταδιακή βελτίωση των συνολικών δεικτών του USSQ και των δεικτών EQ-5D-3L και EQ-VAS. Αντίθετα με την αρχική ερευνητική υπόθεση, η δεύτερη τοποθέτηση ουρητηρικού stent δεν συνοδεύτηκε από επιδείνωση της ποιότητας ζωής, αλλά από περαιτέρω βελτίωση των περισσότερων δεικτών. Η σημαντικότερη βελτίωση παρατηρήθηκε μετά την τελική αφαίρεση του δεύτερου stent. Συμπεράσματα: Η ποιότητα ζωής των ασθενών με νεφρολιθίαση μεταβάλλεται σημαντικά κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής αντιμετώπισης. Η σταδιακή υποχώρηση των ουρολογικών συμπτωμάτων και του πόνου οδηγεί σε σημαντική βελτίωση της συνολικής κατάστασης των ασθενών, ενώ η επανατοποθέτηση ουρητηρικού καθετήρα μετά την ουρητηροσκόπηση και λιθοτριψία δεν φαίνεται να επιβαρύνει εκ νέου την ποιότητα ζωής. Η χρήση συνδυασμού γενικών και ειδικών εργαλείων μέτρησης της ποιότητας ζωής μπορεί να συμβάλει στην πληρέστερη αξιολόγηση της εμπειρίας των ασθενών και στη βελτιστοποίηση της κλινικής φροντίδας.