Η παγκόσμια οικονομική κρίση 1929–1935 και του 2008 και ο αντίκτυπος στην Ευρώπη

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει συγκριτικά τη Μεγάλη Ύφεση (1929–1935) και την Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση του 2008, εστιάζοντας στις αιτίες, τους μηχανισμούς μετάδοσης και τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις τους στην Ευρώπη. Μέσω ιστορικό-οικονομικής και συγκριτικής ανάλυσης, αναδεικνύεται ότι, παρά τις διαφορετικές ιστορικές συνθήκες, οι δύο κρίσεις μοιράζονται κοινές ρίζες: υπερβολική πίστη στις αγορές, ανεπάρκεια θεσμικής εποπτείας και ανισορροπία μεταξύ παραγωγής, κατανάλωσης και πίστωσης. Η Μεγάλη Ύφεση συνδέθηκε με την προσήλωση στον Χρυσό Κανόνα και τον αποπληθωρισμό, οδηγώντας σε μαζική ανεργία και πολιτική αποσταθεροποίηση. Αντίθετα, η κρίση του 2008, αποτέλεσμα της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής διασύνδεσης και της υπερβολικής μόχλευσης, εκδηλώθηκε ως κρίση ρευστότητας και χρέους, πλήττοντας ιδιαίτερα την ευρωπαϊκή περιφέρεια (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία). Η εργασία αναλύει τις θεσμικές αντιδράσεις της Ε.Ε., της ΕΚΤ και του ΕΜΣ, καθώς και τις κοινωνικοπολιτικές συνέπειες, όπως η αύξηση των ανισοτήτων και η άνοδος λαϊκιστικών και ακροδεξιών κομμάτων. Μέσα από τη συγκριτική προσέγγιση, επισημαίνεται ότι η αποτελεσματική διαχείριση των κρίσεων εξαρτάται από την ύπαρξη συντονισμένων πολιτικών, κοινωνικής συνοχής και θεσμικής εμπιστοσύνης. Τονίζεται ότι οι κρίσεις δεν αποτελούν μόνο οικονομικά φαινόμενα, αλλά και πολιτικοκοινωνικές κρίσεις, που αναδιαμορφώνουν τη σχέση κράτους, αγοράς και κοινωνίας. Η εργασία καταλήγει πως η ενίσχυση της θεσμικής ανθεκτικότητας, της διαφάνειας και της κοινωνικής προστασίας είναι απαραίτητη για την αποτροπή μελλοντικών κρίσεων παρόμοιας έντασης.