Διάλογος Πρίστινας-Βελιγραδίου : οι προοπτικές και πτυχές του

Abstract

Το θέμα της Σερβίας και του Κοσόβου φέρνει μαζί του παλιές ιστορίες, λαϊκές διαφορές, πολιτικά παιχνίδια. Δεν είναι απλό, όπως πολλά στην Ευρώπη· αλλά ξεχωρίζει στην αδυναμία του να λυθεί. Οι επιπτώσεις του ακούγονται μακριά από τα σύνορα, στη διεθνή τάξη, στους κανόνες που διέπουν τις χώρες. Μετά το 2011, άρχισε συζήτηση ανάμεσα στην Πρίστινα και το Βελιγράδι, υπό την προϋπόθεση βοήθειας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαδικασία, όμως, δεν προχωράει όπως ήλπιζαν, επειδή οι εσωτερικές αναταραχές φέρνουν δυσκολίες· εξωτερικά παιχνίδια δύναμης την κάνουν ακόμα πιο δύσκολη. Η σταθερότητα και η κανονικότητα που ζητήθηκαν δεν έχουν εμφανιστεί ακόμα. Ένα πράγμα είναι σίγουρο· δεν αρκεί μια μόνο θεωρία για να εξηγήσει το γιατί δεν φτάνουμε σε κανονικές σχέσεις. Από τη σκοπιά του Ρεαλισμού, του Φιλελευθερισμού και του Κονστρουκτιβισμού βλέπουμε ότι η σύγκρουση δεν κινείται, επειδή τα συμφέροντα μένουν αντίθετα, οι θεσμοί δεν πείθουν και οι εθνικές ιστορίες δεν λυγίζουν. Η διέξοδος; Μπορεί να ξεκινήσει με στρατηγική αποτροπή, να στηριχτεί σε πρακτικές ενθαρρύνσεις από τους θεσμούς, ενώ ταυτόχρονα να ανοίγει χώρος για συμφιλίωση στην κοινωνία. Το Κόσοβο βρίσκεται στη μέση των διαπραγματεύσεων με τη Σερβία. Από το Βελιγράδι μέχρι την Πρίστινα, υπάρχει μια συζήτηση που διαρκεί για χρόνια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρεμβαίνει, χωρίς να υπάρχει λύση. Μερικοί μιλούν για εδαφική ακεραιότητα, άλλοι για δικαίωμα στην αυτοδιάθεση. Στα Δυτικά Βαλκάνια, η κατάσταση παραμένει ασταθής. Ο κονστρουκτιβισμός δεν βοηθάει· δεν υπάρχει πραγματική πρόοδος. Πίσω απ’ όλα, μια παγωμένη σύγκρουση δεν έχει λήξει πραγματικά.