Πολιτικές ενσωμάτωσης των μεταναστών μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος

Abstract

Αδιαμφισβήτητα, το πολυδιάστατο φαινόμενο της μετανάστευσης πληθυσμών αποτελεί συστατικό στοιχείο της σύγχρονης διεθνούς κοινότητάς. Η εννοιολογική προσέγγιση της μετανάστευσης, και ιδιαίτερα η κατανόηση των λόγων που συνηγορούν στην μεταναστευτική απόφαση, συμβάλλουν στην διαμόρφωση των κατάλληλων πολιτικών ένταξης των μεταναστών μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος. Μέσω της μελέτης της ιστορικής εξέλιξης της μετανάστευσης, γίνονται πληρέστερα κατανοητά τα μεταναστευτικά αίτια (πολιτικά, οικονομικά, γεωπολιτικά, περιβαλλοντικά ) αλλά και τα αντίστοιχα διεθνή θεσμικά πλαίσια (δικαίωμα αποδημίας, ΔΟΜ). Ειδικότερα η ελληνική εμπειρία της μετανάστευσης, αποτελεί ιδιαίτερη μελέτη περίπτωσης καθώς η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα προέλευσης σε χώρα υποδοχής προσφύγων και μεταναστών (που κατά το προηγούμενο έτος υποδέχθηκε εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες). Στην πορεία της παρούσας έρευνας η παρουσίαση των βασικών θεωριών της μετανάστευσης, αναδεικνύει επιμέρους παράγοντες της μετανάστευσης και ιδιαίτερα την πρόσβαση στην εκπαίδευση, που συχνά αποτελεί βασικό μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας των μεταναστών στην κοινωνία υποδοχής. Επομένως, αναδεικνύεται η καθοριστική σημασία της εκπαιδευτικής ένταξης των μεταναστών, και κατά συνέπεια τη χάραξης των κατάλληλων πολιτικών ενσωμάτωσής τους μέσω της παιδείας. Τα εκάστοτε μοντέλα ένταξης και ο τρόπος με τον οποίο αυτά αποτυπώνονται κατά την εκπαιδευτική ένταξη, αναδιαμορφώνονται συνεχώς, προκειμένου να ανταποκριθούν στις διαχρονικές προκλήσεις της κοινωνικής ενσωμάτωσης. Παράλληλα, η συγκριτική μελέτη των πολιτικών ενσωμάτωσης, με την ταυτόχρονη ανάλυση των αδυναμιών του ελληνικού μοντέλου μπορούν να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά του. Παραδείγματος χάριν, η μεταφορά πρακτικών στο ελληνικό θεσμικό

πλαίσιο, διατηρώντας τις ευρωπαϊκές αξίες μπορεί να συμβάλλει στην κοινωνική ενσωμάτωση των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία. Σύμφωνα με τις καταληκτικές παρατηρήσεις, οι προτάσεις πολιτικής θα μπορούσαν να διακριθούν στις πολιτικές που αποσκοπούν στην επίλυση των διαχρονικών προκλήσεων της ενσωμάτωσης μεταναστών, στις πολιτικές που αφορούν στην εξέλιξη των ελληνικών καλών πρακτικών και τρίτον, στην «μεταφορά καλών πρακτικών» που προέρχονται από την Ευρώπη. H εξέλιξη των ελληνικών πολιτικών ενσωμάτωσης των μεταναστών μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος, με σκοπό να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της διεθνούς κοινότητας, θα μπορούσε να επιτευχθεί αρχικά με την χάραξη πολιτικών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Συνακόλουθα, η διαμόρφωση πολιτικών για την εξέλιξη των καλών πρακτικών και τέλος η μεταφορά καλών πρακτικών πρόκειται να διαμορφώσει πληρέστερες πολιτικές ενσωμάτωσης των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία.