Ελληνοαυστραλιανές σχέσεις : ο ρόλος της ελληνικής ομογένειας και η ελληνική εξωτερική πολιτική

Abstract

Η ελληνική ομογένεια της Αυστραλίας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πλέον οργανωμένες κοινότητες του απόδημου ελληνισμού, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στις ελληνοαυστραλιανές σχέσεις. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τον ρόλο της ελληνικής ομογένειας της Αυστραλίας στην ελληνική εξωτερική πολιτική και τη δυνατότητά της να λειτουργεί ως μη κρατικός δρών με πολιτική και κοινωνική επιρροή. Στην εργασία χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά οι όροι «ομογένεια» και «διασπορά», με τον πρώτο να αναφέρεται κυρίως στη θεσμική σχέση των Ελλήνων του εξωτερικού με το ελληνικό κράτος και τον δεύτερο να αξιοποιείται ως θεωρητικό εργαλείο ανάλυσης στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων και των διασπορικών σπουδών. Παράλληλα, αναλύονται η ιστορική εξέλιξη, η κοινωνική ενσωμάτωση και η θεσμική οργάνωση της ελληνικής κοινότητας στην Αυστραλία, καθώς και οι μηχανισμοί μέσω των οποίων αναπτύσσει πολιτική επιρροή, όπως οι κοινοτικές οργανώσεις, τα δίκτυα lobbying και η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Κυπριακό και το Μακεδονικό ζήτημα ως μελέτες περίπτωσης, καθώς αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα και πιο διαχρονικά ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η επιλογή τους βασίζεται στο γεγονός ότι και στις δύο περιπτώσεις παρατηρήθηκε έντονη κινητοποίηση της ελληνικής ομογένειας της Αυστραλίας μέσω συλλογικών δράσεων, δημόσιων παρεμβάσεων και πολιτικής πίεσης. Παράλληλα, τα ζητήματα αυτά συνδέονται στενά με την εθνική ταυτότητα, την ιστορική μνήμη και τη διατήρηση των δεσμών της ομογένειας με την Ελλάδα, επιτρέποντας έτσι την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι διασπορικές κοινότητες μπορούν να επηρεάζουν τον δημόσιο διάλογο και να λειτουργούν ως φορείς ήπιας ισχύος στη χώρα υποδοχής. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ελληνική ομογένεια μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μέσω δημόσιας διπλωματίας, πολιτικής επιρροής και ήπιας ισχύος, χωρίς ωστόσο να καθορίζει τις στρατηγικές επιλογές της αυστραλιανής εξωτερικής πολιτικής.