Η επίδραση του Κυπριακού ζητήματος και των ελληνοτουρκικών ζητημάτων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις την περίοδο 1967-1980

Λυκίδης, Βασίλειος

dc.contributor.advisor	Μπότσιου, Κωνσταντίνα
dc.contributor.author	Λυκίδης, Βασίλειος
dc.date.accessioned	2026-05-19T05:31:25Z
dc.date.available	2026-05-19T05:31:25Z
dc.date.issued	2025
dc.identifier.uri	https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19337
dc.description.abstract	Την περίοδο διακυβέρνησης της Ελλάδας από την δικτατορία των συνταγματαρχών (1967-1974), δύο γεγονότα ήταν σταθμοί για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων στο Αιγαίο, η εκκίνηση για έρευνες για υδρογονάνθρακες από την ελληνική πλευρά, σε συνεργασία με την αμερικανική κοινοπραξία Oceanic, στην ευρύτερη περιοχή Καβάλας-Θάσου και η έξοδος του Τουρκικού ερευνητικού-ωκεανογραφικού σκάφους Τσάνταρλι σε αμφισβητούμενα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο. Μεταγενέστερα, ξεδιπλώθηκαν οι διαφορές των δύο μερών για τον έλεγχο του εναερίου χώρου μέσω της ΝΟΤΑΜ 714 (καθόριζε μία οροθετική γραμμή αναφοράς στη μέση του Αιγαίου που ταυτιζόταν με τον 25ο μεσημβρινό και γνωστοποιούσε ότι τα αεροσκάφη που θα πετούσαν ανατολικά της γραμμής όφειλαν να λογοδοτούν στο κέντρο εναέριας κυκλοφορίας Κωνσταντινούπολης αλλά και να λαμβάνουν οδηγίες από αυτό) και κατά επέκταση, με αμφισβήτηση της κυριότητας πολλών νησίδων και βραχονησίδων του Αιγαίου (αφού δεν ταυτιζόταν η έκταση της χωρικών υδάτων με αυτήν του εναερίου χώρου). Επιπλέον, η Τουρκία ξεκίνησε να ζητάει την αποστρατικοποίηση των παρακείμενων στα Μικρασιατικά παράλια ελληνικών νησιών, επικαλούμενη την ασφάλεια της ενδοχώρας της. Στο μέτωπο του Κυπριακού, το μείζον γεγονός αποτέλεσε η σύγκρουση της Κοφίνου το 1967, η οποία οδήγησε σε απόσυρση από ελληνικής πλευράς της μεραρχίας, που αριθμούσε 10000 οπλίτες, από τη Μεγαλόνησο, γεγονός που κατέστησε την Κύπρο ευάλωτη σε ενδεχόμενη τουρκική επίθεση. Οι διαρκώς επιδεινούμενες σχέσεις μεταξύ της ελληνικής χούντας του Δημητρίου Ιωαννίδη, που επιθυμούσε σφόδρα την ένωση Ελλάδας-Κύπρου, και του Κύπριου ηγέτη, αρχιεπισκόπου Μακαρίου, που προέκρινε την αδέσμευτη ανεξαρτησία ως πιο εφικτή λύση, κορυφώθηκαν με το άφρον πραξικόπημα της ελληνικής δικτατορίας και την ανατροπή του Μακαρίου. Το πραξικόπημα ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά της Τουρκίας, η οποία επικαλούμενη τη συνθήκη εγγυήσεως Ζυρίχης-Λονδίνου επενέβη εισβάλλοντας σε δύο φάσεις, «Αττίλας» 1 και 2, καταλαμβάνοντας το 37 % του Κυπριακού εδάφους, επιφέροντας ανθρωπιστική καταστροφή με χιλιάδες νεκρούς, τραυματίες κι αγνοούμενους. Το χρονικό διάστημα 1974-1980, όπου τα ηνία της χώρας κράτησαν η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας αρχικά και κατόπιν οι κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας, Καραμανλή και Ράλλη, δύο μείζονα γεγονότα σημάδεψαν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις στο Αιγαίο η έξοδος του ερευνητικού σκάφους «Χόρα» σε ελληνικά χωρικά ύδατα και η υπογραφή του Πρακτικού της Βέρνης. Οι προϋπάρχουσες διαφορές (χωρικά ύδατα, εναέριος χώρος, στρατιωτική παρουσία στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου) παρέμειναν αμετάβλητες. Επιπρόσθετα η Τουρκία άρχισε να θέτει συστηματικά ζήτημα ύπαρξης τουρκικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη, θέση που η Ελλάδα αρνιόταν κατηγορηματικά καθώς υποστήριζε πως η μειονότητα είχε αποκλειστικά θρησκευτικό χαρακτήρα και συγκεκριμένα μουσουλμανικό, δεν αποτελούσε επομένως εθνική μειονότητα αλλά θρησκευτική. Ακόμη στο Κυπριακό ζήτημα διεξήχθησαν συνομιλίες σε επίπεδο κορυφής Ντενκτάς - Μακαρίου και Ντενκτάς - Κυπριανού υπό την αιγίδα του Ο.Η.Ε., όπου απέβησαν άκαρπες, με τραγική συνέπεια την εδραίωση της διαίρεσης και διχοτόμησης του νησιού• απότοκο της τουρκικής εισβολής και κατοχής στo βόρειο τμήμα της Κύπρου.	el
dc.format.extent	73	el
dc.language.iso	el	el
dc.publisher	Πανεπιστήμιο Πειραιώς	el
dc.rights	Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα	*
dc.rights.uri	http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/gr/	*
dc.title	Η επίδραση του Κυπριακού ζητήματος και των ελληνοτουρκικών ζητημάτων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις την περίοδο 1967-1980	el
dc.type	Master Thesis	el
dc.contributor.department	Σχολή Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών. Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών	el
dc.description.abstractEN	During the period of military rule in Greece (1967-1974), two events constituted milestones in the trajectory of Greek–Turkish relations in the Aegean: the initiation of hydrocarbon exploration by the Greek side, in cooperation with the American consortium Oceanic, in the wider Kavala–Thasos area, and the sortie of the Turkish research–oceanographic vessel Çandarlı into disputed territorial waters in the Aegean. Subsequently, the differences between the two parties regarding control of the airspace unfolded through NOTAM 714 (which established a delimiting reference line in the middle of the Aegean, coinciding with the 25th meridian, and stipulated that aircraft flying east of this line were required to report to, and receive instructions from, the Istanbul air traffic control center) and, by extension, through the questioning of sovereignty over numerous islets and rocky islets in the Aegean (since the extent of territorial waters did not coincide with that of the airspace). Moreover, Turkey began to demand the demilitarization of the Greek islands adjacent to the Asia Minor coastline, invoking the security of its mainland. On the Cyprus front, the major event was the Kofinou clash of 1967, which led to the withdrawal, on the Greek side, of the division numbering 10000 troops from the island, a development that rendered Cyprus vulnerable to a potential Turkish attack. The steadily deteriorating relations between the Greek junta of Dimitrios Ioannidis, who fervently sought the Union of Greece and Cyprus (Enosis), and the Cypriot leader, Archbishop Makarios, who favored non-aligned independence as a more feasible solution, culminated in the reckless coup carried out by the Greek dictatorship and the overthrow of Makarios. The coup activated Turkey’s reflexes, which, invoking the Zurich–London Treaty of Guarantee, intervened by invading in two phases—Attila I and Attila II—occupying 37 percent of Cypriot territory and causing a humanitarian catastrophe with thousands of dead, wounded, and missing. During the period 1974–1980, when the reins of the country were initially held by the Government of National Unity and subsequently by the New Democracy governments of Karamanlis and Rallis, two major events marked Greek–Turkish relations in the Aegean: the sortie of the research vessel Hora into Greek territorial waters and the signing of the Bern Protocol. The pre-existing disputes (territorial waters, airspace, and the islands of the Eastern Aegean) remained unchanged. In addition, Turkey began systematically raising the issue of the existence of a Turkish minority in Western Thrace, a position that Greece categorically rejected, arguing that the minority was exclusively religious in character—specifically Muslim—and therefore did not constitute a national minority but a religious one. Furthermore, regarding the Cyprus issue, summit-level talks were conducted between Denktaş and Makarios and between Denktaş and Kyprianou under the auspices of the United Nations; these proved fruitless, with the tragic consequence of consolidating the division and partition of the island, an outcome of the Turkish invasion and occupation of Northern Cyprus.	el
dc.contributor.master	Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές	el
dc.subject.keyword	Yφαλοκρηπίδα	el
dc.subject.keyword	Eναέριος χώρος	el
dc.subject.keyword	Αττίλας	el
dc.subject.keyword	Μακάριος	el
dc.subject.keyword	Ανατολικό Αιγαίο	el
dc.subject.keyword	Aποστρατικοποίηση νησιών	el
dc.subject.keyword	Tουρκική εισβολή	el
dc.subject.keyword	Kατοχή	el
dc.subject.keyword	Κύπρος	el
dc.subject.keyword	Αιγιαλίτιδα ζώνη	el
dc.subject.keyword	Μουσουλμανική μειονότητα Δυτικής Θράκης	el
dc.date.defense	2026-05-15

Αρχεία σε αυτό το τεκμήριο

Name:: Lykidis.pdf
Μέγεθος:: 1.123Mb
Τύπος:: PDF
Description:: Μεταπτυχιακή διατριβή

Προβολή/Άνοιγμα

Αυτό το τεκμήριο εμφανίζεται στις ακόλουθες συλλογές

Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών
Department Of International And European Studies

Εμφάνιση απλής εγγραφής

Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα

Εκτός από όπου διευκρινίζεται διαφορετικά, το τεκμήριο διανέμεται με την ακόλουθη άδεια:
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα