Sustainable cruise tourism in Greece : challenges and practical approaches, a case study of Heraklion cruise port

Abstract

Η βιομηχανία της κρουαζιέρας έχει παρουσιάσει σημαντική ανάπτυξη τις τελευταίες δεκαετίες, φτάνοντας τους 34,6 εκατομμύρια επιβάτες παγκοσμίως το 2024 και ενισχύοντας τον ρόλο της ως βασικό τμήμα του διεθνούς τουρισμού. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε έναν από τους κορυφαίους προορισμούς κρουαζιέρας στη Μεσόγειο, προσελκύοντας περίπου 7 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει αυξανόμενες περιβαλλοντικές και κοινωνικές πιέσεις στις παράκτιες περιοχές. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις διαστάσεις της βιωσιμότητας της κρουαζιέρας στην Ελλάδα μέσω μιας ποιοτικής μελέτης περίπτωσης του Λιμένα Ηρακλείου, ενός μεσαίου μεγέθους νησιωτικού λιμένα στην Ανατολική Μεσόγειο με ταχεία ανάπτυξη της δραστηριότητας της κρουαζιέρας. Η ανάλυση βασίζεται σε δευτερογενή δεδομένα από εκθέσεις λιμενικών αρχών, ακαδημαϊκή βιβλιογραφία και νομοθετικά έγγραφα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η κρουαζιέρα συμβάλλει ουσιαστικά στην τοπική οικονομία του Ηρακλείου, κυρίως μέσω της δαπάνης των επιβατών και του ενισχυόμενου ρόλου του λιμένα ως λιμένα αφετηρίας. Παράλληλα, η δραστηριότητα της κρουαζιέρας συνδέεται με περιβαλλοντικές και κοινωνικές προκλήσεις, όπως οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η αστική συμφόρηση, η επιβάρυνση πολιτιστικών μνημείων και οι κίνδυνοι για ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήματα. Η εργασία καταλήγει προτείνοντας πρακτικές και προσαρμοσμένες στο τοπικό πλαίσιο προσεγγίσεις για την υποστήριξη πιο βιώσιμων λιμενικών λειτουργιών μέσω συντονισμένης δράσης των εμπλεκόμενων φορέων.