Brain computer interfaces : ζητήματα ηθικής και προσωπικών δεδομένων

Abstract

Οι Διεπαφές Εγκεφάλου-Υπολογιστή (Brain-Computer Interfaces - BCIs) έχουν δημιουργήσει εύφορο έδαφος τα τελευταία χρόνια για εφαρμογή των νευροτεχνολογιών όχι μόνο στην ιατρική επιστήμη, αλλά και στην ψυχαγωγία και την ευεξία. Παρά τα προφανή οφέλη αυτών των τεχνολογιών σε άτομα με σοβαρές κινητικές αναπηρίες, η ενίσχυση της λειτουργικότητας του ανθρώπινου εγκεφάλου και η άμεση σύνδεση του εγκεφάλου με ένα υπολογιστικό σύστημα εγείρουν σοβαρά ηθικά, κοινωνικά και νομικά ζητήματα. Παρόλο που η αποκωδικοποίηση του περιεχομένου των νοητικών καταστάσεων είναι προς το παρόν ανέφικτη, η δυνατότητα συλλογής δεδομένων εγκεφάλου πιο άμεσα, με υψηλότερη ανάλυση και σε μεγαλύτερες ποσότητες έχει αυξήσει τις ανησυχίες σχετικά με την ψυχική και εγκεφαλική ιδιωτικότητα.

Η παρούσα εργασία εξετάζει τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί σχετικά με τα BCI και ειδικότερα εστιάζει στις νομικές πτυχές των BCI με κεντρικό άξονα τις έννοιες και τα δικαιώματα που είναι πιο συναφή με την εγκεφαλική λειτουργία και τον ψυχικό κόσμο του ατόμου, δηλαδή την ιδιωτικότητα, την αυτονομία, την ελεύθερη βούληση και την προσωπικότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συζήτηση για τη νομική φύση των δεδομένων που προκύπτουν από αυτά τα συστήματα (νευροδεδομένα) εξετάζοντας τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Τέλος, εξετάζεται η πρόταση θέσπισης «νευροδικαιωμάτων» προκειμένου να μετριαστούν οι κίνδυνοι για την ιδιωτικότητα.