Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και λιμενική βιομηχανία : η περίπτωση του Λιμένα Ελευσίνας

Abstract

Η παρούσα εργασία ασχολείται με την αλληλεπίδραση μεταξύ πόλης και λιμένα, εστιάζοντας στο ρόλο του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού ως στρατηγικού εργαλείου για τη διασφάλιση της λιμενικής ανταγωνιστικότητας και της δίκαιης χωρικής κατανομής. Ως μελέτη περίπτωσης εξετάζεται η πόλη της Ελευσίνας, μία περιοχή όπου η μακροχρόνια βιομηχανική συσσώρευση, οι νέες ενεργειακές επενδύσεις και η αναβίωση της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης δημιουργούν έντονα φαινόμενα συγκρούσεων χρήσεων και χωρικού αποκλεισμού εις βάρος του αστικού ιστού.

Σκοπός της έρευνας είναι η ανάδειξη των αδυναμιών του ήδη υπάρχοντος μοντέλου ανάπτυξης του λιμένα το οποίο προωθεί την αστική και περιβαλλοντική υποβάθμιση. Μεθοδολογικά, η εργασία εισάγει εργαλεία χωρικής οικονομετρίας (GeoDA, δείκτες LISA) για την ποσοτικοποίηση και την ακριβή οριοθέτηση των χωρικών συγκρούσεων μεταξύ των λιμενικών και αστικών δραστηριοτήτων.

Με βάση τα αποτελέσματα, επιβεβαιώνεται ο ισχυρισμός ότι η ανταγωνιστικότητα ενός λιμένα δεν εξαρτάται μόνο από τη τεχνική λειτουργικότητα των υποδομών του αλλά κυρίως από την οριοθέτηση τους και την προσαρμογή τους στο χώρο. Ως απάντηση στο εξεταζόμενο πρόβλημα έρχεται η εφαρμογή ενός υβριδικού αρθρωτού μοντέλου χωρικής οργάνωσης μέσω ενός Τριμερούς Συστήματος Ζωνών. Η πρόταση εστιάζει κυρίως στη δημιουργία μίας ενδιάμεσης ζώνης η οποία λειτουργεί ως πεδίο ήπιας χρήσης και περιβαλλοντικής αντιστάθμισης. Το προτεινόμενο μοντέλο επιχειρεί να μετασχηματίσει την Ελευσίνα από ένα πεδίο χωρικών συγκρούσεων σε ένα πρότυπο βιώσιμης και λειτουργικής συμβίωσης πόλης-λιμένα, ενισχύοντας παράλληλα την αναπτυξιακή δυναμική της λιμενικής βιομηχανίας.