The challenge for the European Union in promoting its foreign policy through AI

Abstract

Η παρούσα μελέτη εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η προώθηση της ψηφιοποίησης, των νέων τεχνολογιών και της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύει και μετασχηματίζει την ικανότητα της ΕΕ να δρα ως διεθνής δρώντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας τη δρώσα ικανότητα της (Actorness). Μέσω ποιοτικής θεματικής ανάλυσης, η έρευνα αξιοποιεί τη θεωρία της δρώσας ικανότητας των Jupille και Caporaso (1998) προκειμένου να καταλήξει σε συμπεράσματα σχετικά με το πώς αυτή η ψηφιακή στροφή έχει αναδιαμορφώσει τη δρώσα ικανότητα της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό αναλύονται τέσσερα βασικά έγγραφα πολιτικής της ΕΕ: η Παγκόσμια Στρατηγική της ΕΕ (2016), η Λευκή Βίβλος για την Τεχνητή Νοημοσύνη (2020), ο Νόμος για την Τεχνητή Νοημοσύνη (2024) και η Κοινή Ανακοίνωση για μια Διεθνή Ψηφιακή Στρατηγική της ΕΕ (2025). Μέσα από τα επαναλαμβανόμενα θεμάτα που προκύπτουν από τη Θεματική Ανάλυση, και επιπρόσθετα, από τη Λογο-Ιστορική ανάλυση (Discourse-Historical Analysis – DHA) που εφαρμόζεται στους θεματικούς άξονες, αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι νέες στρατηγικές της ΕΕ κατασκευάζουν την ταυτότητα, τη νομιμοποίηση και τους ρόλους της Ένωσης στον ψηφιακό κόσμο (Wodak, 2015). Τα ευρήματα δείχνουν η χρήση νέων τεχνολογιών ενισχύει την ικανότητα της ΕΕ να δρα ως διεθνούς δρώντος, ενδυναμώνοντας την ταυτότητά της που βασίζεται σε αξίες (Manners, 2002) και επεκτείνοντας τη «κανονιστική» της ισχύ (Bradford, 2012) ώστε να οποία δεσμεύει νομικά και ηθικά τους εταίρους της. Παράλληλα, τα πλαίσια διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται να δημιουργούν νέες μορφές δρώσας ικανότητας, μέσω της ανάπτυξης ικανοτήτων που μεταβάλλουν την εξωτερική δράση της ΕΕ προς ένα ψηφιακά ενδυναμωμένο μοντέλο. Κατά συνέπεια, οι νέες τεχνολογίες έχουν καταστεί τόσο τα εργαλεία όσο και το πεδίο μέσω του οποίου η ΕΕ ασκεί επιρροή, αναδιαμορφώνοντας τον ρόλο της ως διεθνούς δρώντα (Fiott, 2018).