The evolution of U.S. foreign policy in the Eastern Mediterranean : strategic interests and regional stability (2000–2025)

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον μετασχηματισμό της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο κατά την περίοδο 2000–2025, μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από περιφερειακή αστάθεια, εξελισσόμενη ενεργειακή διπλωματία και εντεινόμενο ανταγωνισμό μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Βασιζόμενη σε μια ολοκληρωμένη ποιοτική μεθοδολογία και σε στρατηγικές μελέτες περίπτωσης — συμπεριλαμβανομένης της αποσύζευξης ΗΠΑ–Τουρκίας, των συγκρούσεων δι’ αντιπροσώπων σε Συρία και Λιβύη, καθώς και της θεσμοθέτησης του σχήματος συνεργασίας 3+1 (Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ–ΗΠΑ) — η μελέτη αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο οι προτεραιότητες, τα στρατηγικά εργαλεία και οι περιφερειακές συμμαχίες της Ουάσιγκτον έχουν προσαρμοστεί ως απάντηση τόσο σε εσωτερικές μεταβολές όσο και σε εξωτερικά σοκ.

Η εργασία υποστηρίζει ότι, ενώ η αμερικανική εμπλοκή στην περιοχή βασιζόταν παραδοσιακά στη στρατιωτική παρουσία και στον διμερή χαρακτήρα των σχέσεων, οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν επιβάλει μια στροφή προς την πολυμερή συνεργασία, την ενεργειακή ασφάλεια και την ευέλικτη προβολή ισχύος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον στρατηγικό αναπροσανατολισμό κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Joe Biden, στην επιρροή του EastMed Gas Forum, καθώς και στις ευρύτερες επιπτώσεις του Πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Η έρευνα αξιοποιεί ως θεωρητικά πλαίσια τη στρατηγική κουλτούρα, την περιφερειακή ηγεμονία και τη γεωπολιτική ανάλυση, ενώ εφαρμόζει τη μέθοδο της ιχνηλάτησης διεργασιών (process tracing) για τη σύνδεση καθοριστικών γεγονότων με ευρύτερους μετασχηματισμούς πολιτικής. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι, παρότι η αμερικανική επιρροή παραμένει σημαντική, αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο από τις φιλοδοξίες της Ρωσίας, της Τουρκίας και της Κίνας, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια αναπροσαρμοσμένη αλλά διαρκή αμερικανική παρουσία στην περιοχή. Τελικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ανατολική Μεσόγειος λειτουργεί ως ένα στρατηγικό «εργαστήριο» για την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στον 21ο αιώνα, όπου η ενέργεια, η ασφάλεια και η διπλωματία διασταυρώνονται με σύνθετους και συχνά αντιφατικούς τρόπους.