Όταν η πολιτική οδηγεί το δίκαιο : οι διπλωματικές προσπάθειες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις

Abstract

Η γοητεία, που ασκεί το διεθνές δίκαιο, και ακόμη περισσότερο το ότι είναι αποτέλεσμα της βούλησης των κρατών, απότοκος των μακροχρόνιων διεργασιών και των μεταξύ τους διακανονισμών, καθώς και των ιδιαίτερων νομοθετικών ρυθμίσεων των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων, ωθεί τον ερευνητή να επιθυμεί να εμβαθύνει στη μελέτη και κατανόηση τόσο των δικαστικών αποφάσεων, αλλά ταυτόχρονα και των συνθηκών που οδήγησαν στην εκδίκασή τους ενώπιον της δικαιοσύνης, όσο και γενικότερα των επιμέρους διαφορών, που ανακύπτουν ανάμεσα στα κράτη. Οι διαφορές αυτές οφείλονται σε μία σειρά από γεγονότα, που έχουν να κάνουν με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το κάθε κράτος το διεθνές δίκαιο και τη σημασία, που του αποδίδει ως ρυθμιστή των διακρατικών υποθέσεων, τη γεωγραφική του θέση πάνω στο χάρτη, την ιστορία του λαού του, την οικονομική οργάνωση και πολιτική του φυσιογνωμία, καθώς και τις ανάγκες που υπαγορεύουν οι καιροί του 21ου αιώνα. Ποια είναι η θέση του διεθνούς δικαίου στο στίβο της πολιτικής, πώς λειτουργεί ως μηχανισμός επίλυσης των διαφορών, ως ποιο βαθμό ρυθμίζει τις σχέσεις των δύο χωρών αλλά και καθορίζει τη διαμόρφωση της εξωτερικής τους πολιτικής; Ποια είναι η κουλτούρα των δύο λαών, Ελλήνων και Τούρκων, ποιες οι προσλαμβάνουσες των ανθρώπων αλλά και των αξιωματούχων τους, ποια είναι μία σύντομη ιστορική αναδρομή της κάθε μίας ξεχωριστά, ποιο το βιοτικό και εκπαιδευτικό επίπεδο των πολιτών τους; Ποιο το παρελθόν των σχέσεων των δύο χωρών, αλλά και ποια η ίδια η μνήμη στην πολιτική οργάνωση των δύο κρατών, στη βάση της κονστρουκτιβιστικής λογικής, καθώς και στη συνείδηση των ανθρώπων τους; Μνήμη τόσο σε επίπεδο αξιωματούχων όσο και απλών ανθρώπων, ακριβώς γιατί η ιστορία βιώνεται από τον άνθρωπο, η πολιτική απόφαση βιώνεται από το λαό και ο προσανατολισμός της εξωτερικής πολιτικής έχει αντίκτυπο στην ίδια την αντίληψη του έθνους, επηρεάζει το φρόνημά του. Αυτό που αποσκοπεί να κομίσει η εργασία είναι μία εκ βάθους μελέτη της εξωτερικής πολιτικής των δύο χωρών και των ιδιαίτερων πτυχών τους, αποδεικνύοντας ότι αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στις διμερείς σχέσεις, σε συνδυασμό με το διεθνές δίκαιο, τη θέση του οποίου στο δημόσιο βίο εκτενώς εξηγεί και μεταφέρει στο χαρτί. Προσφέρει μία πολυεπίπεδη προσέγγιση και αντίληψη του αντικειμένου αυτού της πολιτικής και της επίδρασης του διεθνούς δικαίου ως ενός σπουδαίου εργαλείου στη χάραξη και διαμόρφωσή της, εμποτισμένη τόσο από ανθρώπινες μαρτυρίες, όσο και από ευρείες βιβλιογραφικές αναφορές στη βάση, κυρίως, του ρεαλισμού-ιδεαλισμού στις διεθνείς σχέσεις, τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά και τουρκικά.