Εθνικές στρατηγικές βιώσιμης ανάπτυξης : μια συγκριτική μελέτη

Abstract

Η εργασία αυτή εστιάζει στις εθνικές στρατηγικές βιώσιμης ανάπτυξης στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030 των Ηνωμένων Εθνών, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και στον τρόπο με τον οποίο αυτοί μεταφράζονται σε εθνικές πολιτικές, παρουσιάζοντας αρχικά την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης και εξετάζοντας την ιστορική της διαμόρφωση, από τις αρχικές διεθνείς πρωτοβουλίες έως την επίσημη υιοθέτηση της Ατζέντας 2030. Με αυτά, παρουσιάζεται η μετάβαση από μια περιορισμένη αντίληψη ανάπτυξης, που επικεντρώνεται κυρίως στην οικονομική μεγέθυνση, σε μια πιο σύνθετη και ισορροπημένη προσέγγιση που συνδυάζει οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις. Στη συνέχεια, αναλύονται οι 17 Στόχοι και οι 169 υποστόχοι, καθώς και το πλαίσιο δεικτών παρακολούθησης που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της προόδου σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των εθνικών στρατηγικών ως βασικού εργαλείου εφαρμογής των στόχων, καθώς και στη σημασία της στατιστικής αποτίμησης για την αποτύπωση επιτυχιών και αδυναμιών. Η εργασία προχωρά σε αξιολόγηση της προόδου σε παγκόσμιο επίπεδο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τόσο θετικές εξελίξεις όσο και σημαντικές καθυστερήσεις. Παράλληλα, εξετάζονται προκλήσεις όπως το greenwashing, οι κοινωνικές ανισότητες, οι οικονομικές πιέσεις και οι θεσμικές αντιφάσεις που επηρεάζουν την υλοποίηση των στόχων, καθώς και ο ρόλος των επιχειρήσεων και των κριτηρίων ESG. Στο κύριο σώμα της μελέτης αναπτύσσεται μια συγκριτική προσέγγιση των εθνικών στρατηγικών βιώσιμης ανάπτυξης της Ελλάδας και της Σουηδίας, με στόχο την ανάδειξη τόσο των σημείων σύγκλισης όσο και των ουσιαστικών διαφορών που προκύπτουν από τις επιλογές πολιτικής, τους μηχανισμούς υλοποίησης και τα αποτελέσματα ανά επιμέρους τομέα. Μέσα από τη συγκριτική αυτή προσέγγιση αναλύονται οι διαφορετικοί τρόποι υλοποίησης και αποτίμησης των επιμέρους στόχων, ενώ το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με τη διαμόρφωση συμπερασμάτων και προτάσεων πολιτικής, στοχεύοντας στην αξιοποίηση της συσσωρευμένης εμπειρίας της Σουηδίας, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των εθνικών στρατηγικών βιώσιμης ανάπτυξης της Ελλάδας, λαμβάνοντας υπόψη το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο.