Θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές της Μεσογείου : η περίπτωση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου

Abstract

Ο Στόχος 14 για τη βιώσιμη διαχείριση και προστασία των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων μέσω ολοκληρωμένων και στρατηγικών σχεδίων δράσης βρίσκεται στον πυρήνα της «Ατζέντας 2030» του ΟΗΕ. Αναγνωρίζοντας τον καταλυτικό ρόλο των Θαλασσίων Προστατευόμενων Περιοχών (ΘΠΠ) στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς της ζωής στο νερό και τη συμβολή τους στο μετριασμό και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η παρούσα εργασία αναλύει το θεσμικό πλαίσιο και την αποτελεσματικότητα των ΘΠΠ, με έμφαση στη Μεσόγειο Θάλασσα και την Ελλάδα, καθώς το Μεσογειακό οικοσύστημα αποτελεί ένα από τα πιο πολύπλοκα αλλά και εύθραυστα στον πλανήτη. Επιπλέον, εξετάζεται η περίπτωση του νέου Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου, διερευνώντας τον βαθμό εξοικείωσης των τοπικών κοινωνιών των Νοτίων Κυκλάδων με το θεσμό του Πάρκου αλλά και τις αντιλήψεις τους σχετικά με τη συμβολή του στην τοπική βιωσιμότητα. Μεθοδολογικά, η έρευνα υιοθετεί ποσοτική προσέγγιση, βασιζόμενη στη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου κλειστού τύπου. Μέσω της επεξεργασίας των δεδομένων, διαμορφώνεται ένας Δείκτης Βιώσιμης Ανάπτυξης, ο οποίος αποτυπώνει ποσοτικά τις απόψεις των κατοίκων ως προς την επίδραση του Πάρκου στην Αειφορία της περιοχής. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι, ενώ η τοπική κοινωνία αναγνωρίζει σε ικανοποιητικό βαθμό τη θετική συνεισφορά του Πάρκου στη Βιώσιμη Ανάπτυξη, αναδεικνύονται σημαντικά ελλείμματα στη στρατηγική ενημέρωσης που υιοθετείται από την πλευρά της πολιτείας και της επιστημονικής κοινότητας. Η εργασία υπογραμμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικότερη επικοινωνία των ωφελειών του Πάρκου, προκειμένου να διασφαλιστεί η κοινωνική αποδοχή και η μακροπρόθεσμη επιτυχία του θεσμού.