Greece's position in the energy map and especially in the Mediterranean : political and economic dimensions

Abstract

Η στρατηγική θέση της Ελλάδας στη Μεσόγειο της προσδίδει έναν σημαντικό ρόλο στο περιφερειακό και ευρωπαϊκό ενεργειακό τοπίο. Σε πολιτικό επίπεδο, η Ελλάδα έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της ενεργειακής συνεργασίας μέσω πολυμερών πλαισίων, όπως το Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (EMGF), και τριμερών συμμαχιών με την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Αυτές οι εταιρικές σχέσεις ενισχύουν την επιρροή της Ελλάδας στη διαμόρφωση ενεργειακών πολιτικών και στη διασφάλιση της περιφερειακής σταθερότητας εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων, ιδίως με την Τουρκία όσον αφορά τα θαλάσσια δικαιώματα και την ενεργειακή εξερεύνηση.

Οικονομικά, η Ελλάδα επενδύει σε μεγάλο βαθμό σε ενεργειακές υποδομές για να μετεξελιχθεί σε έναν ζωτικό κόμβο διαμετακόμισης ενέργειας. Έργα όπως ο Διαδριατικός Αγωγός (TAP), ο Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB) και ο προτεινόμενος αγωγός East Med τοποθετούν τη χώρα ως βασικό σύνδεσμο μεταξύ των ενεργοπαραγωγών εθνών και των ευρωπαϊκών αγορών. Επιπλέον, η δέσμευση της Ελλάδας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ευθυγραμμίζεται με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο της στην παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση.

Παρά τις προόδους αυτές, παραμένουν προκλήσεις όπως οι γεωπολιτικές διαφωνίες, οι οικονομικοί περιορισμοί και η ανταγωνιστικότητα της αγοράς. Ενώ ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός απειλεί να παρεμποδίσει τις συνεργατικές ενεργειακές πρωτοβουλίες, η ικανότητα της Ελλάδας να διαχειρίζεται τις διπλωματικές προκλήσεις και να προωθεί την περιφερειακή σταθερότητα θα είναι καθοριστική για τον καθορισμό της μακροπρόθεσμης επιτυχίας της στο ενεργειακό τοπίο της Μεσογείου.

Τελικά, η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι μεταξύ των γεωπολιτικών ανταγωνισμών και της επιτακτικής ανάγκης για μια βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση. Μέσω της προώθησης της συνεργασίας, της εξασφάλισης επενδύσεων και της προώθησης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και βιωσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, γεφυρώνοντας τις ευρωπαϊκές ενεργειακές ανάγκες με τους περιφερειακούς πόρους, μετριάζοντας ταυτόχρονα τους γεωπολιτικούς κινδύνους.