H συμμόρφωση των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων με την αρχή του κράτους δικαίου - Η πρόσφατη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Abstract

Το κράτος δικαίου, κλασικό θέμα των νομικών φιλοσόφων διαχρονικά στην παγκόσμια ιστορία, έχει μετουσιωθεί τα τελευταία έτη σε πεδίο έρευνας του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας χυθεί πολύ μελάνι για την ανάλυση της εν λόγω αρχής τόσο από τη σκοπιά της εφαρμογής της από τα κράτη μέλη, όσο και από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης. Η σπουδαιότητα της ανάλυσης της εν λόγω θεματικής συνέχεται αναπόδραστα με την προσπάθεια την οποία καταβάλουν οι κοινωνίες για τη διαφύλαξη της δημοκρατίας , ενός πολιτεύματος, το οποίο- ανά χρονικές φάσεις της ιστορίας- διάφορα αυταρχικά καθεστώτα επιβουλεύονται, με σκοπό της ανατροπή της. Εξάλλου, η δημοκρατία είναι το μόνο ικανό πολίτευμα να εξασφαλίσει το κράτος δικαίου, σε μια εποχή, κατά την οποία η επανάληψη ενός γενικευμένου πολέμου δεν φαντάζει τόσο ασύλληπτο ή μακρινό σενάριο. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιφορτισμένο από τις Συνθήκες για τη διαφύλαξη της νομιμότητας και τον έλεγχο της δράσης των οργάνων της, συνιστά τον κυριότερο εγγυητή της μελετώμενης αρχής. Η επισκόπηση επομένως της πρόσφατης νομολογίας του, επιχειρεί να υπενθυμίσει στον αναγνώστη ότι τα θεμελιώδη δικαιώματά του συνεχίζουν να διαφυλάσσονται εντός της ευρωπαϊκής δικαιοκρατικής αυτόνομης τάξης, επιβεβαιώνοντας την εξαιρετική ικανότητα της Ένωσης να προσαρμόζεται υπό την πίεση συνεχώς μεταβαλλόμενων συνθηκών.