Στρατηγική των ναυτιλιακών επιχειρήσεων και οι προοπτικές του κλάδου στην Ελλάδα

Abstract

Η διπλωματική αυτή εργασία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών στην Οικονομική και Επιχειρησιακή Στρατηγική του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Στόχος της είναι να παρουσιάσει τη στρατηγική των επιχειρήσεων βάσει της ελληνικής και της ξένης βιβλιογραφίας και να καταγράψει την εφαρμογή της στο κλάδο της ναυτιλίας. Ο κλάδος της ναυτιλίας παρουσιάζει σημαντικές διαφορές σε σχέση με τους λοιπούς επιχειρηματικούς κλάδους, συνεπώς χρήζει ιδιαίτερου ενδιαφέροντος. Σε αυτό συμβάλλουν ο παγκοσμιοποιημένος χαρακτήρας του, οι συνεχείς διεθνείς ανακατατάξεις και μεταβολές στο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον, αλλά και ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου, στοιχεία που δεν αφήνουν ανεπηρέαστες όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτόν. Αρχικά, παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της ναυτιλιακής επιχείρησης και τα στοιχεία εκείνα που τις διαφοροποιούν από τις υπόλοιπες επιχειρήσεις του κλάδου, με σκοπό να αναδειχθούν οι ιδιαιτερότητές του. Στο σημείο αυτό γίνεται μία σύντομη περιγραφή των τμημάτων της ναυτιλιακής επιχείρησης. Η οργάνωση των τμημάτων αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη σωστή λειτουργία των ναυτιλιακών επιχειρήσεων και την επίτευξη των στόχων τους. Στην συνέχεια, παρουσιάζεται εκτενέστερα ο κλάδος της ναυτιλίας με την ανάλυση του εξωτερικού περιβάλλοντος των ναυτιλιακών επιχειρήσεων. Η ανάλυση του εξωτερικού περιβάλλοντος περιλαμβάνει την ανάλυση PEST-DG που αφορά το ευρύτερο μάκρο-περιβάλλον της επιχείρησης και την ανάλυση των πέντε δυνάμεων του Porter που σχετίζεται με το άμεσο μίκρο-περιβάλλον της επιχείρησης και ερευνά την ένταση του ανταγωνισμού στον κλάδο. Μετά την ολοκλήρωση της ανάλυσης του εξωτερικού περιβάλλοντος, ακολουθεί η περιγραφή της έννοιας της στρατηγικής. Κάθε ναυτιλιακή επιχείρηση καλείται να σχεδιάζει τους μακροπρόθεσμους στόχους της και να διαμορφώνει τη στρατηγική που θα ακολουθήσει για να τους υλοποιήσει. Μέρος της στρατηγικής και των αποφάσεων που λαμβάνουν οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις αποτελούν και οι στρατηγικές ανάπτυξης. Στο σημείο αυτό αναλύονται αρχικά οι κατηγορίες των στρατηγικών ανάπτυξης που μπορεί να επιλέξει μια επιχείρηση και κατά δεύτερον παραδείγματα με εφαρμογή στον ναυτιλιακό κλάδο. Ύστερα, γίνεται αναφορά στις στρατηγικές ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, βάσει των οποίων οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις αποσκοπούν να αυξήσουν τα μερίδια αγοράς τους και να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους. Ακόμη, παρουσιάζεται η σχέση της Ελλάδας με τη ναυτιλία και καταγράφονται διάφορα ιστορικά στοιχεία του κλάδου στην Ελλάδα από τα τέλη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και έπειτα. Επιπρόσθετα, στα πλαίσια της ανάλυσης των στρατηγικών αποφάσεων που λαμβάνουν οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις, παρουσιάζεται η ελληνική ναυτιλιακή επιχείρηση «Tsakos Energy Navigation LTD» και η στρατηγική που ακολουθεί όλα αυτά τα χρόνια για να αναπτύξει τις δραστηριότητές της και να παραμένει έως και σήμερα μία επιτυχημένη και ανταγωνιστικά ισχυρή εταιρεία στον κλάδο της. Καταλήγοντας, διατυπώνονται οι προοπτικές του κλάδου στην Ελλάδα και προτάσεις για την καλύτερη προσαρμογή της στρατηγικής των ελληνικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων στα καινούρια ρυθμιστικά πλαίσια, με σκοπό τη διατήρηση του ανταγωνιστικού τους πλεονεκτήματος και της ισχυρής θέσης τους στο παγκόσμιο ναυτιλιακό γίγνεσθαι.