Ενεργειακά μοντέλα πρόβλεψης με έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη και την κλιματική αλλαγή

Abstract

Τα τελευταία χρόνια, οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας μεταβάλλονται με ταχύ ρυθμό. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας διεισδύουν ολοένα και περισσότερο, οι αγορές γίνονται πιο διασυνδεδεμένες μεταξύ τους και οι τιμές των καυσίμων μεταφέρονται ευκολότερα από χώρα σε χώρα. Έχει πλέον διαμορφωθεί ένα περιβάλλον στο οποίο η πρόβλεψη των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο αλλαγής της προσέγγισης που ακολουθείται στην πρόβλεψη των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Χρειάζεται να αναπτυχθεί μια προσέγγιση που να υπερβαίνει τις συμβατικές μεθόδους. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα. Η περίοδος μελέτης καλύπτει τα έτη 2012–2025 και διερευνά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας υπό τις συνθήκες της ενεργειακής μετάβασης. Στόχος της έρευνας είναι να επιχειρήσει να απαντήσει στο ακόλουθο ερώτημα: Είναι αρκετή η αύξηση του μεριδίου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ώστε να οδηγήσει την αγορά σε χαμηλότερες και σταθερότερες τιμές ή υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί που διατηρούν την αγορά σε κατάσταση αστάθειας; Για τη μελέτη αυτή αναπτύχθηκε ένα οικονομετρικό μοντέλο πρόβλεψης, το οποίο βασίζεται σε μηνιαία δεδομένα από την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και σε διεθνείς ενεργειακούς δείκτες. Στο πλαίσιο της ανάλυσης εξετάζεται πώς η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς (Market Clearing Price - MCP) συνδέεται με τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, τις τιμές του φυσικού αερίου, τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, τις συνθήκες εξισορρόπησης και τη λειτουργία της αγοράς. Παράλληλα, εξετάζεται αν η μεγαλύτερη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών συνδέεται με πιο σταθερές τιμές ή αν δημιουργούνται νέες πιέσεις και περιορισμοί στο σύστημα. Για τον λόγο αυτό εισάγεται ο Δείκτης Εκτεταμένου Σημείου Μετάβασης (Extended Transition Point - ETP). Παρά τη σημαντική αύξηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές του φυσικού αερίου, τις ανάγκες εξισορρόπησης και την ευελιξία του συστήματος. Παράλληλα, προκύπτει ότι η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας δεν αρκεί από μόνη της για να οδηγήσει σε χαμηλότερες ή σταθερότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Η ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας, η μεγαλύτερη ευελιξία του συστήματος και η μικρότερη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να έχουν καθοριστική σημασία.