Η εταιρική οδηγία αναφοράς βιωσιμότητας και η εφαρμογή της στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας (Corporate Sustainability Reporting Directive – CSRD) και την εφαρμογή της στην Ελλάδα, σε μια συγκυρία κατά την οποία η βιώσιμη ανάπτυξη, η λογοδοσία και η διαφάνεια αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη λειτουργία και την αξιολόγηση των επιχειρήσεων. Στόχος της εργασίας είναι να αναδείξει το κανονιστικό περιεχόμενο της CSRD, να αναλύσει τα βασικά εργαλεία και τις απαιτήσεις που εισάγει και να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο το νέο αυτό πλαίσιο επηρεάζει την ελληνική επιχειρηματική πραγματικότητα. Στο Κεφάλαιο 1 παρουσιάζονται ο σκοπός και οι στόχοι της εργασίας, καθώς και η συνολική διάρθρωσή της. Το κεφάλαιο αυτό λειτουργεί εισαγωγικά, αποσαφηνίζοντας το αντικείμενο της έρευνας και τη λογική οργάνωση των επιμέρους ενοτήτων. Το Κεφάλαιο 2 διαμορφώνει το θεωρητικό πλαίσιο και την επισκόπηση της βιβλιογραφίας. Εξετάζεται η έννοια της εταιρικής βιωσιμότητας, η σύνδεσή της με τα επιχειρηματικά μοντέλα και τη στρατηγική, καθώς και το βασικό νομοθετικό υπόβαθρο της CSRD. Με τον τρόπο αυτό, τίθενται οι θεωρητικές και κανονιστικές βάσεις πάνω στις οποίες αναπτύσσεται η υπόλοιπη εργασία. Στο Κεφάλαιο 3 αναλύονται τα κύρια στοιχεία και οι απαιτήσεις της CSRD. Ειδικότερα, εξετάζονται η διπλή ουσιαστικότητα, τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Υποβολής Εκθέσεων Βιωσιμότητας (ESRS), οι βασικές κατηγορίες γνωστοποιήσεων και η δήλωση βιωσιμότητας κατά ESRS. Το κεφάλαιο αυτό αποτελεί τον πυρήνα της ανάλυσης της ίδιας της οδηγίας, καθώς αποτυπώνει τη δομή, τη λογική και τις βασικές υποχρεώσεις που αυτή εισάγει για τις επιχειρήσεις. Το Κεφάλαιο 4 εστιάζει στον Κανονισμό Ταξινομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU Taxonomy) και στη σχέση του με το ευρύτερο πλαίσιο της βιώσιμης αναφοράς. Παρουσιάζονται τα βασικά κριτήρια ταξινόμησης, τα τεχνικά κριτήρια ελέγχου, οι περιβαλλοντικοί στόχοι της Ταξινομίας, οι βασικές κατηγορίες δραστηριοτήτων, καθώς και άλλα σχετικά πρότυπα, όπως τα GRI Standards. Παράλληλα, γίνεται σύγκριση με την προηγούμενη Οδηγία NFRD, ώστε να αναδειχθούν οι ουσιώδεις διαφοροποιήσεις που εισήγαγε η CSRD στο πεδίο της μη χρηματοοικονομικής και βιώσιμης πληροφόρησης. Το Κεφάλαιο 5 εξετάζει την εφαρμογή της CSRD στην Ελλάδα. Αναλύεται η παρούσα κατάσταση του επιχειρηματικού τοπίου, παρουσιάζονται μελέτες περίπτωσης ελληνικών επιχειρήσεων και εξετάζονται τα πρώτα στοιχεία από την εφαρμογή της οδηγίας σε ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προκλήσεις, στις πρακτικές δυσκολίες και στις πρώτες παρατηρήσεις που προκύπτουν από τη διαδικασία συμμόρφωσης. Τέλος, στο Κεφάλαιο 6 παρουσιάζονται τα συνολικά συμπεράσματα της εργασίας. Συνοψίζονται τα βασικά ευρήματα της ανάλυσης, αποτιμώνται τα πλεονεκτήματα και οι προκλήσεις που συνοδεύουν την εφαρμογή της CSRD, εξάγεται ειδικό συμπέρασμα για την ελληνική περίπτωση και διατυπώνονται προτάσεις για την αποτελεσματικότερη ενσωμάτωση του νέου πλαισίου από τις επιχειρήσεις.