Το Net Zero Framework (NZF) του IMO για την ενεργειακή μετάβαση της διεθνούς ναυτιλίας

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το εξελισσόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο απανθρακοποίησης της διεθνούς ναυτιλίας, με έμφαση στη μετάβαση από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα περιορισμού εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) προς τα μεσοπρόθεσμα διαρθρωτικά εργαλεία που διαμορφώνονται υπό την αιγίδα του Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO). Η μελέτη εστιάζει στη νέα στρατηγική Net Zero έως το 2050 και αναλύει σε βάθος το Net Zero Framework (NZF), τον Κανονισμό GFI (GHG Fuel Intensity Regulation) και τον μηχανισμό χρηματοδότησης IMO Net-Zero Fund, αξιολογώντας τη θεσμική τους αρχιτεκτονική, τη μεθοδολογία υπολογισμού εκπομπών (well-to-wake/LCA) και τις οικονομικές τους επιπτώσεις. Η έρευνα βασίζεται σε ποιοτική και συγκριτική ανάλυση δευτερογενών πηγών, χωρίς συλλογή πρωτογενών δεδομένων, και εξετάζει τη διασύνδεση του παγκόσμιου πλαισίου του IMO με το ευρωπαϊκό κανονιστικό περιβάλλον, ιδίως το EU Emissions Trading System (EU ETS) και τον Κανονισμό FuelEU Maritime. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στον κίνδυνο διπλής ρύθμισης, στις επιπτώσεις στο λειτουργικό (OPEX) και επενδυτικό κόστος (CAPEX), στη στρατηγική ανανέωσης στόλου, καθώς και στη διαφοροποίηση επιδράσεων ανά υποκλάδο της ναυτιλίας. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι τα mid-term measures συνιστούν ουσιαστική μετατόπιση από τεχνικά σε αγορακεντρικά εργαλεία πολιτικής, ωστόσο η επιτυχία τους εξαρτάται από την τεχνολογική ωριμότητα εναλλακτικών καυσίμων, την ανάπτυξη παγκόσμιων υποδομών και τη διασφάλιση ισότιμης μετάβασης για αναπτυσσόμενα κράτη. Συμπερασματικά, η εργασία αξιολογεί την επάρκεια του νέου πλαισίου και διατυπώνει προτάσεις πολιτικής προς τον IMO, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις και τους φορείς χρηματοδότησης, συμβάλλοντας στον επιστημονικό διάλογο για τη βιώσιμη μετάβαση της ναυτιλίας σε καθεστώς καθαρών μηδενικών εκπομπών.