Ο ρωσοουκρανικός πόλεμος : οι γεωπολιτικές, οικονομικές και ενεργειακές του όψεις από την έναρξή του έως σήμερα

Abstract

Η παρούσα μελέτη εστιάζει στα αίτια και τις αφορμές, καθώς και στις επιπτώσεις που είχε ο ρωσοουκρανικός πόλεμος σε διεθνές επίπεδο, ο οποίος ξεκίνησε στις 24 Φεβρουαρίου 2022, με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την ρεαλιστική προσέγγιση, αυτό που συνετέλεσε στην έναρξη του πολέμου ήταν η επέκταση του ΝΑΤΟ προς την Ανατολή και συγκεκριμένα προς την Ουκρανία, κάτι το οποίο θα συνιστούσε καίρια απειλή για την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας. Πιο συγκεκριμένα, στα πρώτα κεφάλαια αναλύεται η ιστορική και γεωπολιτική κρίση, εστιάζοντας στις πολιτικές διεργασίες που οδήγησαν την Ουκρανία στην αναζήτηση ενσωμάτωσης στους θεσμούς της Δύσης, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, προκαλώντας έντονη ανησυχία στη Μόσχα. Η συγκεκριμένη εργασία περιγράφει τα στάδια της στρατιωτικής σύγκρουσης, τη δυναμική των επιθετικών ενεργειών της Ρωσίας και τις αντίστοιχες κυρώσεις και πολιτικές απαντήσεις από την πλευρά της Δύσης. Εξετάζεται παράλληλα ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων δυτικών δυνάμεων για την υποστήριξη της Ουκρανίας, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο. Επίσης, σημαντική κρίνεται και η ανάλυση των οικονομικών και ενεργειακών επιπτώσεων που έχουν προκύψει παγκοσμίως. Η εργασία αυτή βασίζεται και στην ανάλυση των μηχανισμών διεθνούς διπλωματίας, τον ρόλο του ΟΗΕ, καθώς και στις προσπάθειες για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, που έχουν αποδειχθεί πρόκληση, λόγω των αντίθετων στρατηγικών συμφερόντων. Τέλος, εξετάζει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στις σχέσεις Ανατολής- Δύσης, τη μετατόπιση ισχύος και την προοπτική ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο και την αναζήτηση νέων διαύλων επικοινωνίας και συνεργασίας σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό πεδίο. Σε γενικές γραμμές, η παρούσα εργασία προσφέρει βαθιά κατανόηση των συγκρούσεων που συνδέονται με τα εθνικά συμφέροντα, τις γεωστρατηγικές επιδιώξεις και την επιτάχυνση της κλιμάκωσης μεταξύ αυτών των δύο μεγάλων γεωπολιτικών δυνάμεων, φωτίζοντας ταυτόχρονα τη δυναμική του σύγχρονου διεθνούς συστήματος ασφαλείας.