Το Παλαιστινιακό ζήτημα και οι περιφερειακές ανακατατάξεις

Abstract

Στόχοι της εργασίας αυτής είναι να παρουσιάσει την ιστορία του Παλαιστινιακού ζητήματος, όπως διαμορφώθηκε από την ίδρυση του Ισραηλινού κράτους το 1948, ως τον συνεχιζόμενο πόλεμο Ισραήλ - Χαμάς, μέχρι και σήμερα. Δίδεται έμφαση στην επίδραση των τεσσάρων Αραβοϊσραηλινών πολέμων και αυτών του Λιβάνου, στην πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων κατά τον ψυχρό πόλεμο και στη στάση του Ιράν σήμερα. Τονίζεται η σημασία της παλαιστινιακής αντίστασης, η εξέλιξη και η αποτυχία της ειρηνευτικής διαδικασίας και τα αίτια της ανόδου του πολιτικού εξτρεμισμού στην Ισραηλινή και στην Παλαιστινιακή κοινωνία. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον πρόσφατο πόλεμο στη Γάζα και στις συνέπειές του. Ανατρέχοντας στην ιστορία της σύγκρουσης, θα καταδειχθούν οι αιτίες της πολυπλοκότητας του προβλήματος και ο βασικός λόγος της μέχρι και σήμερα αποτυχίας της επίλυσής του: αυτός, της λανθασμένης προσέγγισης που ακολουθήθηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις, έως την 7η Οκτωβρίου, επιχειρώντας δηλαδή να επιλύσουν άλλα προβλήματα της περιοχής και αγνοώντας τη σοβαρότητα του Παλαιστινιακού, κατάσταση που οδήγησε τελικά στην έκρηξη του πολέμου στη Γάζα. Επίσης να καταδειχθεί ότι το Παλαιστινιακό ζήτημα διαιωνίζεται και αποτελεί συγχρόνως καταλύτη για τις περιφερειακές εξελίξεις της περιοχής, περιπλέκοντας και άλλες ανεπίλυτες συγκρούσεις, όπως στον Λίβανο, στη Συρία και στο Ιράν μέχρι και σήμερα. Η συνεχιζόμενη Ισραηλινή καταστολή κατά των Παλαιστινίων και η ριζοσπαστικοποίηση της Παλαιστινιακής τρομοκρατίας, συνέβαλαν στην περαιτέρω διαιώνιση της βίας μεταξύ των δύο πλευρών και αποτέλεσαν την κύρια αιτία του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας και της συνακόλουθης πρωτοφανούς ανθρωπιστικής κρίσης στην περιοχή. Από την εμφάνισή του, το Παλαιστινιακό πρόβλημα, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τα προβλήματα της Μέσης Ανατολής. Αποτελεί μάλιστα το επίκεντρο του ευρύτερου μεσανατολικού προβλήματος και για αυτό πάντοτε πυροδοτεί εξελίξεις και ανακατατάξεις στις γειτονικές χώρες. Η μελέτη και ανάλυση του υπό το πρίσμα της θεωρίας Διεθνών Σχέσεων και πολιτικής, καθιστά εμφανείς τις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν τη σύγκρουση, κυρίως μέσω του πολιτικού ρεαλισμού.