Κλιματικοί κίνδυνοι και επιχειρηματική ευπάθεια : ανάλυση των οικονομικών τομέων NACE στην Ευρώπη βάσει climate hazards

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά και ποσοτικοποιεί την ευπάθεια των ευρωπαϊκών οικονομικών δραστηριοτήτων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών ευπάθειας (vulnerability coefficients) για το σύνολο των κλάδων της στατιστικής ταξινόμησης NACE Rev. 2, εξετάζοντας πέντε κρίσιμους φυσικούς κινδύνους: την πλημμύρα, τον καύσωνα, την ξηρασία, τις δασικές πυρκαγιές και τις κατολισθήσεις. Η μεθοδολογία βασίζεται στην προσέγγιση της έμμεσης εκτίμησης (Indirect Estimation), μέσω της οποίας αξιολογούνται τα λειτουργικά και δομικά χαρακτηριστικά 88 υποκλάδων της οικονομίας, μεταφράζοντας ποιοτικά δεδομένα από τη διεθνή βιβλιογραφία και τις εκθέσεις θεσμικών οργανισμών (IPCC, JRC, ECB) σε μια ενιαία ποσοτική κλίμακα από το 0,0 (μηδενική ευπάθεια) έως το 1,0 (απόλυτη ευπάθεια). Τα αποτελέσματα της ανάλυσης αναδεικνύουν μια σαφή διχοτόμηση στην ευρωπαϊκή οικονομία, με τους κλάδους έντασης παγίου κεφαλαίου, όπως η μεταποίηση και οι μεταφορές, να εμφανίζουν υψηλή ευπάθεια σε υδρομετεωρολογικές καταστροφές, ενώ οι άυλες υπηρεσίες παρουσιάζουν μεγαλύτερη λειτουργική ανθεκτικότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του καύσωνα ως οριζόντιας απειλής που πλήττει την παραγωγικότητα της εργασίας και υπερφορτώνει συστημικά τον τομέα της υγείας. Η εργασία ολοκληρώνεται με τη διατύπωση στρατηγικών προτάσεων προσαρμογής, συνδέοντας τα ευρήματα με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κανονιστικά πλαίσια, όπως η Οδηγία για την Υποβολή Εκθέσεων Βιωσιμότητας (CSRD) και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταξινόμησης (EU Taxonomy). Με τον τρόπο αυτό, η μελέτη προσφέρει ένα εφαρμόσιμο εργαλείο λήψης αποφάσεων για τις επιχειρήσεις και τους φορείς χάραξης πολιτικής στην προσπάθεια θωράκισης της οικονομικής δραστηριότητας έναντι της κλιματικής κρίσης.