Βιώσιμη ανάπτυξη στους νησιωτικούς δήμους : προκλήσεις και προοπτικές

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη βιώσιμη ανάπτυξη σε νησιωτικά συστήματα μέσω της συγκριτικής μελέτης επτά νησιών, των Gotland, Samsø, Canary Islands, Αστυπάλαια, Τήλος, Νίσυρος και Αμοργός. Στόχος της είναι η ανάδειξη βέλτιστων πρακτικών ενεργειακής και περιβαλλοντικής μετάβασης, καθώς και η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου προτάσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Αμοργού. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στη συγκριτική ανάλυση περιπτώσεων και στη μέθοδο gap analysis, με την οποία εντοπίζονται οι αποκλίσεις της Αμοργού από τα παραδείγματα των επιτυχημένων πρακτικών στα υπόλοιπα νησιά. Η έρευνα στηρίχθηκε αποκλειστικά σε επιστημονικές πηγές και επίσημες εκθέσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η ακρίβεια και η εγκυρότητα των συμπερασμάτων. Η ανάλυση ανέδειξε ότι η Αμοργός παρουσιάζει σημαντικά περιθώρια βελτίωσης σε πέντε βασικούς τομείς, την ενεργειακή αυτάρκεια και την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την αποθήκευση ενέργειας και την έξυπνη διαχείριση φορτίων, τη βελτιστοποίηση της ενεργειακής κατανάλωσης στις μονάδες αφαλάτωσης, τη βιώσιμη κινητικότητα και τον πράσινο τουρισμό και τέλος τη θεσμική διακυβέρνηση και τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Τα παραδείγματα των νησιών Τήλου και Samsø υπογραμμίζουν τη σημασία της κοινωνικής αποδοχής και της ενεργειακής δημοκρατίας, ενώ η εμπειρία των Gotland και Canary Islands καταδεικνύει τον ρόλο της κυκλικής οικονομίας και της ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης. Μέσα από αυτές τις συγκρίσεις με τα υπόλοιπα νησιά, η εργασία προτείνει τη διαμόρφωση ενός Τοπικού Σχεδίου Βιώσιμης Ανάπτυξης για την Αμοργό, το οποίο θα ενσωματώνει τεχνολογικές λύσεις, πράσινες επενδύσεις και συμμετοχικές διαδικασίες. Συνολικά, η μελέτη καταλήγει στο ότι η μετάβαση της Αμοργού προς ένα πρότυπο νησιωτικής βιωσιμότητας είναι εφικτή, εφόσον συνδυαστούν η τεχνολογική καινοτομία, η κοινωνική ενεργοποίηση και η θεσμική συνέργεια. Η Αμοργός μπορεί να αποτελέσει, στο πλαίσιο αυτό, πιλοτικό νησί μηδενικών εκπομπών και παράδειγμα ολοκληρωμένης ενεργειακής και περιβαλλοντικής στρατηγικής στο Αιγαίο.