Energy and competitiveness of the EU economy

Savvidou, Olympia; Σαββίδου, Ολυμπία

dc.contributor.advisor	Roukanas, Spyridon
dc.contributor.advisor	Ρουκανάς, Σπυρίδων
dc.contributor.author	Savvidou, Olympia
dc.contributor.author	Σαββίδου, Ολυμπία
dc.date.accessioned	2026-01-20T11:34:46Z
dc.date.available	2026-01-20T11:34:46Z
dc.date.issued	2025-09
dc.identifier.uri	https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/18793
dc.description.abstract	Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη σύνθετη σχέση μεταξύ της ενεργειακής μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της σε ένα ολοένα και πιο ανταγωνιστικό παγκόσμιο περιβάλλον. Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα και πλέον ανεπτυγμένα οικονομικά μπλοκ διεθνώς, πρόσφατες αναλύσεις και πολιτικές εκθέσεις καταδεικνύουν την ύπαρξη ενός αυξανόμενου ελλείμματος ανταγωνιστικότητας σε σύγκριση με βασικούς παγκόσμιους ανταγωνιστές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Στο πλαίσιο αυτό, οι φιλόδοξες πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια—με στόχο την κλιματική ουδετερότητα και την ηγετική θέση στην πράσινη μετάβαση—αναδεικνύονται τόσο ως δυνητικός περιορισμός όσο και ως στρατηγική ευκαιρία για τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη. Η εργασία αρχικά προσδιορίζει και αναλύει τη φύση της πρόκλησης ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, αξιοποιώντας πρόσφατη έγκυρη βιβλιογραφία, όπως τις Εκθέσεις Letta και Draghi, καθώς και αναλύσεις διεθνών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εντοπίζονται βασικές διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως η χαμηλότερη αύξηση της παραγωγικότητας, η ελλιπής ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς, το κενό στην κλιμάκωση της καινοτομίας, οι δημογραφικές προκλήσεις, η κανονιστική πολυπλοκότητα και το υψηλό και ασταθές ενεργειακό κόστος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο του ενεργειακού τομέα και των πολιτικών για το κλίμα ως κρίσιμου παράγοντα για τη βιομηχανική απόδοση και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα. Στη συνέχεια, η εργασία εξετάζει πώς συγκεκριμένες ενεργειακές και κλιματικές πολιτικές της ΕΕ—όπως το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και η δομή των ευρωπαϊκών αγορών ενέργειας—επηρεάζουν το κόστος παραγωγής, τις επενδυτικές αποφάσεις και τη διεθνή θέση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Παράλληλα, αναλύονται τα εργαλεία πολιτικής που έχουν σχεδιαστεί για τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων, όπως οι μηχανισμοί αποτροπής διαρροής άνθρακα, ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα, τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ και τα πλαίσια κρατικών ενισχύσεων. Τέλος, η εργασία αξιολογεί νεότερες στρατηγικές πρωτοβουλίες—όπως η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, το Clean Industrial Deal και ο Κανονισμός για τη Βιομηχανία Μηδενικών Εκπομπών—ως προς τη δυνατότητά τους να μετατρέψουν την ενεργειακή μετάβαση από παράγοντα κόστους σε πηγή συγκριτικού πλεονεκτήματος. Το συμπέρασμα είναι ότι, παρά τις βραχυπρόθεσμες προκλήσεις που δημιουργεί η ενεργειακή μετάβαση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, η επιτυχής ευθυγράμμισή της με την βιομηχανική, επενδυτική και καινοτομική πολιτική μπορεί να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη παγκόσμια οικονομική ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.	el
dc.format.extent	81	el
dc.language.iso	en	el
dc.publisher	Πανεπιστήμιο Πειραιώς	el
dc.rights	Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα	*
dc.rights.uri	http://creativecommons.org/licenses/by-nd/3.0/gr/	*
dc.title	Energy and competitiveness of the EU economy	el
dc.type	Master Thesis	el
dc.contributor.department	Σχολή Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών. Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών	el
dc.description.abstractEN	This thesis examines the complex relationship between the energy transition of the European Union and the competitiveness of its economy in an increasingly adversarial global environment. While the European Union remains one of the world’s largest and most advanced economic blocs, recent analyses and policy reports have highlighted a growing competitiveness gap vis-à-vis major global competitors, particularly the United States and China. Against this backdrop, the EU’s ambitious climate and energy policies—aimed at achieving climate neutrality and leading the global green transition—have emerged as both a potential constraint and a strategic opportunity for long-term economic growth. The thesis first establishes and analyses the nature of the EU’s competitiveness challenge, drawing on recent authoritative literature, including the Letta and Draghi Reports, as well as analyses by international institutions such as the International Monetary Fund, the European Investment Bank, and the European Commission. It identifies key structural weaknesses of the EU economy, including lower productivity growth, incomplete Single Market integration, limited innovation scale-up, demographic constraints, regulatory complexity, and high and volatile energy costs. Particular emphasis is placed on the role of the energy sector and climate policies as a critical determinant of industrial performance and international competitiveness. Subsequently, the thesis explores how specific EU energy and climate policies—such as the Emissions Trading System, the European Green Deal framework, and the structure of European energy markets—affect production costs, investment decisions, and the global positioning of EU-based industries. It then examines the policy instruments designed to mitigate these negative effects, including carbon leakage safeguards, the Carbon Border Adjustment Mechanism, public financing instruments, and state aid frameworks. Finally, the thesis evaluates emerging strategic initiatives, such as the Competitiveness Compass, the Clean Industrial Deal, the Net-Zero Industry Act, and related measures, assessing their potential to transform the energy transition from a competitiveness liability into a source of comparative advantage. The thesis concludes that while the energy transition poses significant short-term challenges to the EU’s economic competitiveness, its successful alignment with industrial, innovation, and investment policies could enable the European Union to reinforce its global economic leadership in the long term.	el
dc.contributor.master	Energy: Strategy, Law & Economics	el
dc.subject.keyword	EU competitiveness	el
dc.subject.keyword	Energy	el
dc.subject.keyword	Energy transition	el
dc.subject.keyword	Draghi	el
dc.subject.keyword	Letta	el
dc.subject.keyword	Competitiveness compass	el
dc.date.defense	2025-12-01

Αρχεία σε αυτό το τεκμήριο

Name:
Μέγεθος:: 705.6Kb
Τύπος:: PDF
Description:: Master thesis

Προβολή/Άνοιγμα

Αυτό το τεκμήριο εμφανίζεται στις ακόλουθες συλλογές

Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών
Department Of International And European Studies

Εμφάνιση απλής εγγραφής

Εκτός από όπου διευκρινίζεται διαφορετικά, το τεκμήριο διανέμεται με την ακόλουθη άδεια:
Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα